Ssst… nog even geduld… – Sstt… something is almost ready to be born…

(English: see below)

De afgelopen weken werd er achter de schermen hard gewerkt: organiseren, reorganiseren, instuderen, mensen samenbrengen, nadenken en uitwerken, afspraken maken,… en dit allemaal op en met het erfgoed van de wijze vrouwen, begijnen genaamd, op de voorgrond en in het achterhoofd.

Dit project gaat over de wijze vrouwen, begijnen genaamd, en u kan er deel van uitmaken!

Enkele sfeerbeelden….

BWV IMG 0606

BWV IMG 0567 LR

BWV IMG 0695

Binnenkort meer…

© tekst: Debby Van Linden – © foto’s: W. Vandamme

The past weeks have been a period of hard work: organizing, reorganizing, bringing people together, … all with the beguines as a central theme.

This project is all about the wise women called beguines and you can be part of it!

A few teasers…

BWV IMG 0606

BWV IMG 0567 LR

BWV IMG 0695

 

Soon more…

© pictures: Wim Vandamme – © text: Debby Van Linden

Advertisements

Terugblik op 2015 – Looking back on 2015

(English: scroll down, please.)

Eerst en vooral wens ik u een gelukkig en voorspoedig begijnengoed jaar 2016!

Het nieuwe jaar open ik graag met een terugblik op het voorbije…

Bezoeken

2015 begon met het bezoek van de begijnhoven van Tongeren en Sint-Truiden, de laatsten van de Limburgse poot van de begijnhovenqueeste. Daarna waren de restanten van de Brusselse vrouwenstad en het pittoreske Anderlechtse hof aan de beurt. Vervolgens staken we de grens over richting Duitsland voor een driedaags bezoek een het Hildegardklooster.

adamikke

Bezoek aan het begijnhof van Amsterdam.

De hoven van onze noorderburen waren een aangename verrassing: Breda en Amsterdam hadden zo hun eigen charmes. De lente werd via een tussenstop aan het Brugse hof aanschouwd. Antwerpen, Gent en Tienen vormden de allerlaatste queestehaltes, om vlak erna een ‘return’ te maken naar de plek waar het ooit allemaal begonnen was: Mechelen.

Na een terugblik, gevolgd door een deugddoende vakantie besloten het begijnenvirus en ik, inmiddels goede vriendinnen geworden, dat we nog niet uitverteld waren…

…en verspreiden door te lezen, te schrijven en te verhalen…

Blog Debby IMG_9294 02

Lezing in het Kortrijkse begijnhof (foto: W. Vandamme – met dank voor gebruik)

2015 betekende ook een jaar van uitdragen: via vertelwandelingen, schrijf-en opzoekwerk bracht ik het begijnenerfgoed bij ‘Mieke en allevrouw’ alsook ‘Jan en alleman’: o.a. een artikel in de Begijnhofkrant van Turnhout, publicaties in ‘Ons Begijnhof’, vertelwandelingen en een lezing.

P1070198

Vertelwandeling gevende op het begijnhof van Sint-Amandsberg.

Daarnaast verscheen de facebookpagina ‘begijnhovenqueeste‘ met als doel begijnhoofs nieuws samen te brengen.

…naar het openen van een nieuw jaar 2016!

Begijnhovenqueeste blijft schrijven, met dezelfde formule én de toevoeging van langere artikels: een begijnenthema wordt al eens dieper uitgespit en gekruid met vurige pittigheid, krachtige kwetsbaarheid of een stillere-dan-stil-stilte.

De wijze vrouwen bleven en blijven me boeien…

© Debby Van Linden

 

First of all I would like to wish you a happy New Beguine Year 2016!

I would like to open this new year looking back on 2015…

Visiting

2015 started with visiting the beguinages of Tongeren and Sint-Truiden, the last ones from the Limburg part my quest of beguinages. After that I saw the women cities of Brussels and Anderlecht. A long drive to Germany showed me the spirit and teaching of the nuns at the monastry of Hildegard.

adamikke

Visiting the beguinage of Amsterdam.

Travelling didn’t stop as I visited the Netherlands: the beguinages of Breda and Amsterdam were surprsingly beautiful! Spring came and this meant a visit to the beguinage of Bruges to see the field of narcis flowers. AntwerpGent en Tienen were the last stops on my quest, making a return to the place were it all once started: Mechelen.

After looking back on this journey, followed by a holiday, me and my passion for the wise women – we had become good friends by then- decided to go on writing and telling about this herstory.

and bringing knowlegde to people by writing, guiding and telling… 

Blog Debby IMG_9294 02

Giving a lecture at the beguinage of Kortrijk (picture by W. Vandamme – thank you for providing).

2015 was a year of bringing the wise women in public: through guide tours, research and writing I reached out to people: e.g. an article in the Beguine Newspaper of Turnhout and Ghent,  guide tours and a lecture.

P1070198

Summer 2015: telling about the wise women at the beguinage of Sint-Amandsberg.

Honouring the wise women I decided to make a facebookpage dedicated to them: on ‘begijnhovenqueeste‘ I provide news and information about them, about their past and their heritage in these times.

…opening a new year 2016!

Community of beguine news keeps on writing! In this new year I will add longer articles about a specific beguine theme, diving  deeper into subjects, adding a slice of silence, spiciness and the power of vulnerability.

My passion for the beguines is here to stay…

© Debby Van Linden

 

Licht in het donker…/ Lights in the dark…

(In English: croll down, please.)

Tijdens deze maand december staan de begijnhoven van Leuven, Turnhout en Kortrijk in ‘vuur en vlam’: lichtjes in het donker herinneren ons in de donkere dagen aan ons eigen innerlijk licht…

Een overzicht:

  • begijnhof Leuven: op 12 december wordt het Groot begijnhof met meer dan 5000 kaarsjes verlicht* van 18 tot 21u – een initiatief van ‘De mannen van ’70’.
Leuvense begijnhoflichtjes

Leuvense begijnhoflichtjes – foto genomen in 2014

  • begijnhof Turnhout: op Kerstavond 24 december van 17u30 tot 21u branden ontelbaar veel theelichtjes* op het hof – dit allemaal dankzij de organisatie van het Begijnhofmuseum en vele vrijwilligershanden. Tevens is het Begijnhofmuseum op hetzelfde tijdstip gratis toegankelijk.
Begijnhof Kortrijk

Begijnhof Kortrijk – foto genomen tijdens de lichtperiode in 2014.

  • begijnhof Kortrijk: het begijnhof baadt in Kerstverlichting van 5 december tot 3 januari, telkens van 9u ‘s morgens tot 21u ‘s avonds – een initiatief van het O.C.M.W. i.s.m. de Provinciale tuinbouwschool. Het belevingscentrum (‘begijnhofmuseum’) in de Sint-Annazaal is gratis toegankelijk van dinsdag t.e.m. zondag van 10 tot 17u.
© Debby Van Linden
* rekening houdende met de weersomstandigheden

During this month of December several beguinages glow in the dark: in the women cities of Leuven, Turnhout and Kortrijk beautiful candles of Christmas are burning, remembering us to let our own inner light shine…

In detail:

  • the beguinage of Leuven: more then 5000 candle lights* will be burning on the 12th of December from 6 to 9 o’clock in the evening – everything is organised by the ‘Mannen van ’70’.
Lights in Leuven (2014)

Lights in Leuven – beguinage (2014)

  • the beguinage of Turnhout: on Christmas Eve, 24th of December the beguinage will burn candles* all over from 5.30 till 9 o’clock in the evening – this all realised by the Museum of the beguinage and her volunteers. The same time the museum of the beguinage will be free to visit.
Christmas lights at the beguinage of Kortrijk.

Christmas lights at the beguinage of Kortrijk (2014).

  • the beguinage of Kortrijk: from the 5th of December till the 3th of January the beguinage is decorated in Christmas spirit (organised by O.C.M.W., decorated by Provinciale tuinbouwschool) – the beguinage is open from 9 in the morning till 9 in the evening. The Experience Center (‘beguinage museum’) will be free to visit from Tuesdag till Sunday from 10 in the morning till 5 o’clock in the evening.

© Debby Van Linden

*as long as the weather makes it possible.

Heilige beschermvrouwen / Holy patronesses

(In English: scroll down, please.)

De naamgeving van de hoven, laat een duidelijk patroon zien: vrouwelijke heiligen in overvloed!  ‘Sint-Elizabethbegijnhof’ (o.a. te Gent/Sint-Amandsberg en Kortrijk), ‘Sint-Catharinabegijnhof’ (o.a. te Breda, Turnhout, Tongeren en Diest) en ‘Onze-Lieve-Vrouw begijnhof’ (o.a. te Gent en te Hoogstraten): een aantal vrouwennamen komen telkens terug.

Catharinabegijnhof te Turnhout.

Catharinabegijnhof te Turnhout.

In hun spiritualiteit en de afbeelding ervan komen de kwaliteiten van deze vrouwen tot uiting. Als we de overeenkomende martelaarschapselementen, typerend voor de beschrijving van heiligenlevens, even terzijde leggen en ons concentreren op de eigenschappen die deze heiligen tentoonspreiden, stuiten we op een pakket aan geestdrift die het leven van de wijze vrouwen in hun 800-jarige geschiedenis als voorbeeld aannamen. Catharina staat bekend als een vrouw met grote overtuigingskracht: ze bracht een groep van mannelijke geleerden op andere gedachten. De symbolen van Elizabeth zijn brood en rozen: beide refereren het wonder dat zij verrichtte, nl. het veranderen van brood in rozen, uit haar schoot voortkomende. Haar attributen verwijzen naar haar werk van naastenliefde en armenzorg én  zijn tevens de symbolen van vrouwelijke kracht – uit de vrouw komt alle leven en voeding voort.

Elizabeth van Hongarije.

Maria sluit het rijtje af: als schepster en moeder van God was zij voor de wijze vrouwen hét voorbeeld bij uitstek. Dankzij haar en haar moeders invloed en wijsheid (heilige Anna) werd Jezus de hartelijke man die we in onze cultuur kennen. De wijze vrouwen droegen dan ook het merendeel van hun hoven aan haar op.

Conclusie: wie ze tot heiligen benoemden, kozen de vrouwen zelf. Ze droegen actief een spiritualiteit uit die in de naam van hun hof tot uiting komt én tevens gesymboliseerde eigenschappen waren die in hun dagelijks leven ingebed waren, gepersonifieerd door een meerderheid aan vrouwen.

© Debby Van Linden

Bronnen:

Simons, W. Cities of ladies. University of Pennsylvannia Press, 2001.

Van der Meer, A. Venus is geen vamp. Het vrouwbeeld in 35.000 jaar Venuskunst. A3 boeken, Geesteren.

Ik we take a close look at the ladies to whom the beguinages are dedicated too, we see a clear pattern: women saints all over! There’s Saint Elisabeth (e.g. in Gent/ Sint-Amandsberg and Kortrijk), Saint-Catherine (e.g. in Breda, Turnhout, Tongeren and Diest) en ‘Our Lady, Mary’: these women return each time, we find them almost in the names of the beguinages, mostly as patronesses.

Catharinabegijnhof te Turnhout.

Beguinage of Saint-Catherine at Turnhout

In the paintings and statues the qualities of these women are shown. If we put aside the martyr elements, typical for saint lives, and focus on the the characteristics of these women, we find strong, spirited saints who became role models for the wise women during their 800 years of existence. Catherine was an intelligent women who showed her wisdom to a group of men scholars and convinced them all of her knowledge. A closer look at the symbols surrounding Elisabeth, tells us more about her life: she carries bread and roses, changing one into the other through her lap. Her symbols refer to care for others and charity and are also symbols of strenght: all life and nurture comes from women.

Elizabeth of Thuringen

Mary was, as ‘mother of god’ and ‘creatress’, the ‘model of all models’ for the beguines. Through her and her mothers knowledge (her mother Anna) and influence, jezus became the man as we know him. Most of the beguinages were dedicated to her.

Conclusion:  the women decided themselves who their saints would be. They choose women who’s qualities matched their spirituality and who’s symbols were relevant in their daily lives.

© Debby Van Linden

Sources:

Simons, W. Cities of ladies. University of Pennsylvannia Press, 2001.

Van der Meer, A. Venus is geen vamp. Het vrouwbeeld in 35.000 jaar Venuskunst. A3 boeken, Geesteren.

Ankeren in herstorisch erfgoed…/ Finding an anchor in herstorical heritage

Er zijn ‘durvers’, mensen die het me openlijk vragen, anderen die pas na een lang gesprek en met de nodige aarzeling de woorden op tafel leggen: ‘Maar waar komt uw passie vandaan? Wat vind u in dit erfgoed dat zo bezielend is dat u erover leest, schrijft en gidst?’ In het vrouwenerfgoed tref ik verschillende zaken, eigenlijk zo’n 1001 dingen. Bij twee ervan sta ik uitgebreider stil.

  • een anker: Hedendaags leven we in een cultuur waarin de rede, materialisme, dualisme, emotionele en spirituele isolatie en overconsumptie hoogtij vieren. Een gelijkaardig tijdsklimaat kenmerkt de periode van de beweging van de vrouwen en mannen, respectievelijk begijnen en begaarden genoemd: opkomend materialisme en een kerkelijke/spirituele wanpolitiek. Zij droegen andere waarden uit: zorg voor elkaar, zelfstandigheid als vrouw en een éénheidsbeleving – spiritualiteit stond centraal en kwam zowel tot uiting in hun werk als hun gebeden (‘werken is bidden en bidden is werken’). Net als elke andere beweging was hun levenswandel niet perfect, doch hun waarden en normen legden een fundament qua levenswijze die zo’n 800 jaar heeft standgehouden. Deze norm vormt een persoonlijke leidraad, een anker in de hedendaagse wereld.
Verpozen op het hof van Sint-Amandsberg.

Verpozen op het hof van Sint-Amandsberg.

  • Herstory: mijn scholing leerde me enkel de geschiedenis van en door mannen geschreven, History. De wijze vrouwen gaven me het begin van herstorisch erfgoed: geschiedenis van mijn ‘voorvrouwen’. In het vinden van een identiteitsbeleving acht ik deze informatie, in woord en beeld, een noodzakelijk recht. Dit recht wordt vrouwen (en mannen) in onze cultuur afgenomen en het zijn vrouwen die het (steeds opnieuw) moeten claimen*. Elk werk, verhaal of document vormt een nieuw stukje voedingsbodem op mijn herstorisch pad. De wijze vrouwen toonden me een uniek en allesomvattend stuk herstory: 800 jaar bestaan en erfgoed nalatende op én spiritueel én economisch én politiek én identeitsvlak – wie doet beter?
* Wat zegt dit over onze maatschappij?

© Debby Van Linden

There are a few people who ask me directly and very openly, others who try to pose the question after a long conversation: ‘What is the root of your  beguine passion? What do you find in this heritage touching your soul so much that you write, lecture and give guide tours about it?’ Actually, in this herstorical heritage I find a million things. I will give two of those things a closer view.

  • An anchor: Our Western culture today presents values as ‘reason’, ‘materialism’, ‘dualism’, ’emotional disconnection’ and ‘overconsumption’ and places them on a high level. We search for spiritual anchors on how to live our lives. At about the same situation was a reality in the time period of the rising of the women and men, called ‘beguines’ and ‘begards’. They too, at that time as a reaction to the Churches injustices, searched for new values: they decided to follow a life of sobriety and care for others. Their spirituality was one of ‘oneness’: their work was a prayer. For women, such a life also ment having a life independent of a man or Church, having an identity on their own. Just as every other movement their lives were not perfect, but that didn’t stop them for living a herstory of eight centuries! In this spirituality, I have found an anchor, a set of values as a personal guide.
Taking a moment of rest at the beguinage of Sint-mandsberg...

Taking a moment of rest at the beguinage of Sint-Amandsberg…

  • Herstory:  at school I learned history, a past written by and made by men. The movement of the wise women, named ‘beguines’, showed me the beginning of herstorical heritage: the past lives of women who did incredible things. In finding my own identity I insist on this information as a basic human right. This human right is taken away from us and it are, most of the time, women who (have to) reclaim it*. Every story, document or picture to me is a piece of ‘nurture’, walking my herstorical path. Those women, called ‘beguines’ showed me a big piece of Herstory: 800 years of existence, leaving us a remarkable heritage on a spiritual, economical and political level plus showing us a new form of identity as a woman – who can do better?
What does this say about our society?

© Debby Van Linden

Begijnendijk: niet zomaar een naam…

Ze tuurt naar haar vroegere grondbezit vanop haar plaats in het centrum en blijft staan in weer en wind… ‘de begijn’ in het hart van Begijnendijk vormt een eerbetoon aan de invloed en geschiedenis van de Aarschotse, wijze vrouwen, ‘begijnen’ genaamd.

P1070675

De naam van het dorp ‘Begijnendijk’ verwijst naar haar letterlijke betekenis: een samengaan van dijken, opgetrokken rondom de velden en hoeven van het begijnhof van Aarschot. Daar het gebied moerassig was, betekende een dijkenbouw bescherming tegen wateroverlast. De vrouwen gebruikten de weg zelf tevens als processieroute.

P1070682

Begijnendijk werd tijdens de Franse revolutie een onafhankelijk dorp, losgekoppeld van Aarschot. Sinds 1977 bestaat deze gemeente uit Betekom en Begijnendijk zelf. ‘De Begijn’ staat er sinds 1988, gebeeldhouwd door Jan Peirelinck.

© Debby Van Linden

Bron: ‘Geschiedenis van een dorp. Van Betekom tot Begijnendijk’ in Begijnhofkrant nr. 46, pp. 16-17, winter 2014. De Vrienden van het begijnhof van Turnhout vzw.

Begijnhoofse stilte…

In het kader van ‘De dag van de Stilte’ op 24 oktober, tevens de dag waarop we de klok naar het ‘winteruur’ draaien, wijd ik een blogstuk* aan de krachtbron die stilte voor mij vormt, en dan specifiek op de plaats waar ik het liefst kom: mijn vrouwensteden.

Een bezoek aan een (bij voorkeur Antwerps, Kortrijks of Gents) hof is als een duik in de zee: ik zwem doorheen verschillende lagen en ervaringen die me, stuk voor stuk, bezielen en oneindig blijven boeien.

Toegangspoort van de Antwerpse begijnhofkerk, een parel van stilte.

Toegangspoort van de Antwerpse begijnhofkerk, een parel van stilte.

Rondkuieren op een hof in stilte is vooral ‘persoonlijke solitude‘** voor mij: de chronostijd verdwijnt, de kaïrostijd neemt het over en zorgt zo voor een herstelbeweging tegenover de hectische wereld met een overload aan prikkels. In deze stilte keer ik ‘naar binnen’, naar die plek die ik ‘mijn innerlijke tempel’ noem, mijn ‘room of my own’. De poort van een begijnhof binnengaande, opent deze ‘room of my own’ zich. De intieme structuur van het hof, de ‘stille’ vrouwenbeelden, elke kassei,… her-inneren me aan pure vrouwenkracht: hier hebben zo’n acht eeuwen vrouwen rondgelopen, gewerkt, gebeden en geleefd en… hun ‘stilte-erfenis’ nagelaten.

stiltespreuk

‘Begijnhoftijd’ is vooral ‘zijn‘: niets hoeft plat geanalyseerd en/of verklaard te worden, een proces van tot rust komen en me laven aan de stilte, de vrouwenenergie en de seizoensgebonden veranderingen van het licht en de natuurelementen komt automatisch tot stand.

Begijnhof Kortrijk: Sin-Annazaal en beeld van M. Pattyn.

Begijnhof Kortrijk: Sint-Annazaal, tevens belevingscentrum, en beeld van M. Pattyn, de laatste der begijnen – een plaats met beeldende vrouwenkracht.

Al deze ingrediënten samen vormen voor mij een bron van creativiteit, innerlijke en tevens mystieke voeding en ontwikkeling én een deelname aan wat ik ‘het vrouwelijk goddellijke‘ noem, kortweg ‘Thuis‘. Regelmatig ‘thuiskomen’ in stilte draagt bij tot een (grotere) alertheid voor mijn innerlijk leven waardoor ‘binnen’ en ‘buiten’ in balans worden gehouden.

Begijnhoofse stilte? Mijn bron van rijkdom, graag in overvloed…

© Debby Van Linden

*stilte heeft als kenmerk niet in woorden uitdrukbaar te zijn, elke poging tot taalvorming ervan doet ze eigenlijk deels teniet; toch vormt taal ook een manier om net dit aspect in de kijker te plaatsen. ‘In den beginne was er stilte…’

**het fysieke feit van ‘al-één/alleen’ te zijn

Bronnen:

Maitland, S. (2012). Stilte als antwoord. Scriptum Books, London.

Gieles, L. (2011). Thuis. Een uitnodiging om te leven vanuit je oorsprong. Uitgeverij Samsara bv., Amsterdam.

Le Blanc, N. (2014). Solo. Waarom steeds meer mensen alleen wonen. De Bezige Bij, Antwerpen.

Woolf, V. (1985). Een kamer voor jezelf. De Bezige Bij, Amsterdam.

Bonneure, K. (2012). Stil levenEen stem voor rust en ruimte in drukke tijden. Lannoo, Tielt.

artikel: ‘Stilte is een voedend mysterie’ door Fl. Imandt, 24 april 2004 in de katern ‘Cultuur’ van het magazine ‘BN/De Stem’

Korte tijd na het schrijven van dit stuk, kreeg ik de tip het werk ‘De smaak van de stilte’ van Bieke Vandekerckhove te lezen. Veel dank aan Beatrice Hubene om mij dit bezielde, ‘stille’  boek aan te raden: het werk kwam ‘op het goede moment’.