Winterse gloed op begijnhoven – Glowing beguinages during winter time

(In English: see below)

Tijdens de winterse maand december laten enkele vrouwensteden zich van hun meest verlichte kant zien, u kan genieten van een wandeling met kaarsenpracht*. Bekijk de begijnhoven letterlijk ‘in een ander licht’….

fotomartinesoilee

foto door Martine Soille, met toestemming

Een overzicht van verlichte vrouwensteden volgens kalenderdatum:

  • Groot Begijnhof ‘Ten Hove’ Leuven:

‘Groot Begijnhof bij Kaarslicht’: op zaterdagavond 10 december van 18u tot 21u verlichten meer dan 5000 kaarsen het begijnhof. Het evenement wordt georganiseerd door de Leuvense groep ‘Mannen van ’70’ waarbij de opbrengst van verkochte kaarsen naar de ‘Make A Wish’- organisatie gaat.

fotoleuvenhofcaroliencoenen

Foto door Carolien Coenen – met toestemming.

  • Sint-Elisabethbegijnhof Kortrijk

Vanaf de tweede decemberweek, de hele maand blijvende,  verlicht een feeërieke kerstsfeer het begijnhof. Het O.C.M.W. zorgt in samenwerking met de Provinciale Tuinbouwschool voor een sprookjesachtige aankleding van dit stukje werelderfgoed.

  • Sint-Catharinabegijnhof Breda (Nederland)

Op zaterdagavond 17 december van 19u tot 22u wordt het begijnhof sfeervol verlicht.

begijnhof-in-kaarslicht

Foto door Ron AB- via Begijnhof Breda.

  • Sint-Catharinabegijnhof Turnhout

Kaarsjesverlichting op zaterdagavond 24 december van 17u30 tot 20u30. Het Begijnhofmuseum is tijdens deze uren tevens gratis te bezoeken.

*deze activiteiten zijn gratis, doch onderhevig aan het weerbericht. De verlichte hoven zijn tevens grotendeels het werk van vrijwilligers die letterlijk hun licht bijdragen: een pluim!

De gegeven informatie is gebaseerd op wat eigenaars van betrokken begijnhoven en/of organisaties doorgaven en met zorg geplaatst.

(English)

During the winter month of December a few women cities are lighted with candles*. Take a look on and walk through the beguinages….

fotomartinesoilee

picture by Martine Soille, with permission

Overview by date:

  • Large Beguinage ‘Ten Hove’ at Leuven:

‘Large Beguinage on Candle Light’: on Saturday December 10th  5 o’clock till 9 o’clock, more then 5000 lights will brighten this women city. All funds gathered on selling candles will go to the foundation ‘Make A Wish’.

fotoleuvenhofcaroliencoenen

Foto door Carolien Coenen – met toestemming.

  • Beguinage of Saint-Elisabeth at Kortrijk

From the second week of December, lasting the whole month, the beguinage will be put in Christmas lights. Organisation of all this is provided by O.C.M.W. and the Provinciale Tuinbouwschool.

  • Beguiange of Saint-Catherine at Breda (the Nederlands)

On Saturday 17th of  december from 6.30 till 10 9.30 the beguinage will be filled with lights.

begijnhof-in-kaarslicht

Picture by Ron AB – provided by the beguinage of Breda.

  • Beguinage Saint-Catherine at Turnhout

Candles on the beguinage on Saturday 24th of  december from 5 till 9 o’clock. The Museum of the Beguinage will be free to visit during the same hours.

*all activities are free, but depend on the weather. Most work providing lights is done by volunteers, they share their light to make this happen: thank you!

All provided information is based on contact with owners and organsitions and is placed with care.

© Debby Van Linden

Advertisements

Terugblik op 2015 – Looking back on 2015

(English: scroll down, please.)

Eerst en vooral wens ik u een gelukkig en voorspoedig begijnengoed jaar 2016!

Het nieuwe jaar open ik graag met een terugblik op het voorbije…

Bezoeken

2015 begon met het bezoek van de begijnhoven van Tongeren en Sint-Truiden, de laatsten van de Limburgse poot van de begijnhovenqueeste. Daarna waren de restanten van de Brusselse vrouwenstad en het pittoreske Anderlechtse hof aan de beurt. Vervolgens staken we de grens over richting Duitsland voor een driedaags bezoek een het Hildegardklooster.

adamikke

Bezoek aan het begijnhof van Amsterdam.

De hoven van onze noorderburen waren een aangename verrassing: Breda en Amsterdam hadden zo hun eigen charmes. De lente werd via een tussenstop aan het Brugse hof aanschouwd. Antwerpen, Gent en Tienen vormden de allerlaatste queestehaltes, om vlak erna een ‘return’ te maken naar de plek waar het ooit allemaal begonnen was: Mechelen.

Na een terugblik, gevolgd door een deugddoende vakantie besloten het begijnenvirus en ik, inmiddels goede vriendinnen geworden, dat we nog niet uitverteld waren…

…en verspreiden door te lezen, te schrijven en te verhalen…

Blog Debby IMG_9294 02

Lezing in het Kortrijkse begijnhof (foto: W. Vandamme – met dank voor gebruik)

2015 betekende ook een jaar van uitdragen: via vertelwandelingen, schrijf-en opzoekwerk bracht ik het begijnenerfgoed bij ‘Mieke en allevrouw’ alsook ‘Jan en alleman’: o.a. een artikel in de Begijnhofkrant van Turnhout, publicaties in ‘Ons Begijnhof’, vertelwandelingen en een lezing.

P1070198

Vertelwandeling gevende op het begijnhof van Sint-Amandsberg.

Daarnaast verscheen de facebookpagina ‘begijnhovenqueeste‘ met als doel begijnhoofs nieuws samen te brengen.

…naar het openen van een nieuw jaar 2016!

Begijnhovenqueeste blijft schrijven, met dezelfde formule én de toevoeging van langere artikels: een begijnenthema wordt al eens dieper uitgespit en gekruid met vurige pittigheid, krachtige kwetsbaarheid of een stillere-dan-stil-stilte.

De wijze vrouwen bleven en blijven me boeien…

© Debby Van Linden

 

First of all I would like to wish you a happy New Beguine Year 2016!

I would like to open this new year looking back on 2015…

Visiting

2015 started with visiting the beguinages of Tongeren and Sint-Truiden, the last ones from the Limburg part my quest of beguinages. After that I saw the women cities of Brussels and Anderlecht. A long drive to Germany showed me the spirit and teaching of the nuns at the monastry of Hildegard.

adamikke

Visiting the beguinage of Amsterdam.

Travelling didn’t stop as I visited the Netherlands: the beguinages of Breda and Amsterdam were surprsingly beautiful! Spring came and this meant a visit to the beguinage of Bruges to see the field of narcis flowers. AntwerpGent en Tienen were the last stops on my quest, making a return to the place were it all once started: Mechelen.

After looking back on this journey, followed by a holiday, me and my passion for the wise women – we had become good friends by then- decided to go on writing and telling about this herstory.

and bringing knowlegde to people by writing, guiding and telling… 

Blog Debby IMG_9294 02

Giving a lecture at the beguinage of Kortrijk (picture by W. Vandamme – thank you for providing).

2015 was a year of bringing the wise women in public: through guide tours, research and writing I reached out to people: e.g. an article in the Beguine Newspaper of Turnhout and Ghent,  guide tours and a lecture.

P1070198

Summer 2015: telling about the wise women at the beguinage of Sint-Amandsberg.

Honouring the wise women I decided to make a facebookpage dedicated to them: on ‘begijnhovenqueeste‘ I provide news and information about them, about their past and their heritage in these times.

…opening a new year 2016!

Community of beguine news keeps on writing! In this new year I will add longer articles about a specific beguine theme, diving  deeper into subjects, adding a slice of silence, spiciness and the power of vulnerability.

My passion for the beguines is here to stay…

© Debby Van Linden

 

Zomerse begijnhofbezoeken…

De afgelopen weken verdeelde ik een stuk ‘vakantie’ rond een trilogie: drie begijnhofbezoeken, telkens een fijn wederzien…

Het hof te Kortrijk baadt vooraan de vrouwenstad gedeeltelijk in restauratiewerken, ‘s avonds is het achteraan ‘bij Marcella’ en aan de bleekweide echter, alsook ‘bij Johanna’ zalig vertoeven*…

Beeld van gravin Johanna van Consantinopel - oorspronkelijke beschermvrouwe en financieel ondersteunster van het hof- op Joanna's plein.

Beeld van gravin Johanna van Consantinopel – oorspronkelijke beschermvrouwe en financieel ondersteunster van het hof – op Joanna’s plein.

Gietijzeren beeld van Marcella Pattyn (de laatste begijn), kijkend naar de Sint-Annazaal oftewel belevingscentrum van het hof.

Gietijzeren beeld van Marcella Pattyn (de laatste begijn), kijkend naar de Sint-Annazaal oftewel belevingscentrum van het hof.

De grens overstekende laafde ik me aan de schoonheid, het groen en de stilte van het Bredase begijnhof.

Poort van het hof, tevens ingang.

Poort van het hof, tevens ingang.

P1070339

Tevens ontdekte ik vrouwenkracht in de meest mooie én praktische vorm…

Vliegengordijn 'Frieda Kahlo' van bewoonster nummer 33 - met dank voor de babbel en de foto.

Vliegengordijn ‘Frieda Kahlo’ van bewoonster nummer 33 – met dank voor de babbel en de foto.

Afsluiten deed ik op het plattelandse hof van Hoogstraten, een oase van rust, met een gepaste spreuk…

Begijnhof Hoogstraten achteraan

Begijnhof Hoogstraten achteraan

Wijze madammenspreuk'aan de zijmuur van het museum op het hof.

‘Wijze madammenspreuk’ aan de zijmuur van het museum op het hof.

Zicht op de begijnhofkerk achteraan het hof.

Zicht op de begijnhofkerk achteraan het hof.

Na elk bezoek was het altijd moeilijk afscheid nemen. Resultaat: doodmoe maar zielsgelukkig…

© Debby Van Linden

*Dank aan Claude Bouckaert voor de schenking van ‘De laatste der begijnen’ tijdens onze ontmoeting.

Herstorisch Breda: steeds adellijk beschermd

In de 13e eeuw schonk Henricus V van Schoten, Heer van Breda, de begijnen het stuk grond waarop zij zich reeds hadden gevestigd in de nabijheid van de oude burcht van Jan Van Polanen. Enkele jaren later gaf de bisschop van Luik het ‘jawoord’ tot het construeren van een kerk, gewijd aan Catharina van Alexandrië. Het huwelijk tussen Johanna van Polanen, erfdochter van Breda, en de Graaf van Nassau zorgde voor het adellijk voortbestaan van deze families, doch was onrechtstreeks ook voor de begijnen belangrijk. Bij plannen tot uitbreiding van het kasteel Van Polanen, waar Johanna resideerde, stond het begijnhof in de weg. De begijnen werd, na onderhandelingen, een nieuw stuk grond meer oostelijk geschonken, aan de Wendulinuskapel, (de huidige locatie van het hof) en er werd door de adellijke familie officiële bescherming, nu en in de toekomst, gegarandeerd.

Johanna van Polanen - beschermster van de begijnen en hun hof.

Johanna van Polanen – beschermster van de begijnen en hun hof.

Het geheel werd in een charter in 1531 vastgelegd. Deze bescherming werd ook tijdens de woelige jaren van de 80-jarige oorlog in de 16e eeuw nagekomen door toenmalig gezaghebber prins Mauritz. In de 17e eeuw zal de Vrede van Munster roet in het eten gooien: door het verbod op katholieke kerken werd de begijnhofkerk aan de gereformeerden overgedragen.

Toegangspoort via de Catharinastraat.

Toegangspoort via de Catharinastraat.

Een tijd later werd de toegang van het hof (verbindingsplaats tussen het begijnhof en de Waalse kerk – de ‘noodkerk’ voor de begijnen) dichtgemetseld, waardoor de gereformeerden de vrouwenstad niet in konden om hun kerk te bereiken en de begijnen zo beschermd waren. Een nieuwe toegangspoort werd geconstrueerd aan de Catharinastraat. Vanaf diezelfde eeuw stellen de begijnen ook een pastoor aan in hun hof.

P1060339P1060359De 19e eeuw staat in het teken van uitbreiding: een nieuwe kerk word ingehuldigd en het hof krijgt een gedeelte bijgebouwd.

Het 'nieuwe' hofgedeelte.

Het ‘nieuwe’ hofgedeelte.

De 20e eeuw zorgde voor het gestaag verminderen van het aantal begijnen tot de laatste, Cornelia Catharina Frijters genaamd, overleed in 1990. Een veertigtal jaren geleden onderging het hof een volledige restauratie en werd in huis nummer 29 een klein begijnhofmuseum ingericht, opgedragen aan de Bredase begijnen. Momenteel wonen er alleenstaande dames, de begijnentraditie zo deels in stand houdende. Het huis van Oranje-Nassau blijft de bescherming van het hof garanderen en zet dit ook om in regelmatige bezoeken.

Beeld 'Begijnen' (1971) door H. Bayens werd gemaakt ter oorkonde aan de Bredase begijnen en speciefie aan de laatste begijn op het hof, juffrouw Frijters.

Beeld ‘Begijnen’ (1971) door H. Bayens werd gemaakt ter oorkonde aan de Bredase begijnen en specifiek aan de laatste begijn op het hof, juffrouw Frijters.

P1060306

Het begijnhof is een parel met kruidentuin, begijnhofkerk, pastorie, museum en duidelijk overzichtsplan.

© Debby Van Linden

Bronnen:
Folder ‘The Beguinage of Breda’ verkregen in het begijnhofmuseum. en 
http://www.begijnhofbreda.nl

Breda: beklijvend mooi!

Heel veel plaatsen bij onze noorderburen waren me onbekend, zo ook Breda. De stad kwam me gezellig over: kleine straatjes, theehuizen, boekenwinkels om in te gaan snuisteren en de vele, typisch Hollandse fietsen. Na een korte stadsverkenning, keek ik uit naar het begijnhof: via de Catharinastraat stapte ik het tegemoet…

bredapoort

P1060329

De poort onderdoorgaande kwam een mooi, verzorgd en ‘echt‘ begijnhof me tegemoet: een besloten, rustige tuin met huizen errond en een informatieve plattegrond bij binnenkomst.

P1060314

Terwijl ik het hof rondwandelde, bleef ik even staan bij deze beelden: deze pratende begijnen stelden de twee laatste oorspronkelijke bewoonsters van deze vrouwenstad voor*. De weldoenster van het hof, Johanna van Polanen, kwam op het tweede gedeelte piepen.

P1060334

Vervolgens dook ik het museum binnen. Alhoewel de informatieve kant aanwezig was, mistte ik hier de authentieke begijnenspirit: waar was het beeld van de eerste begijnen vooraleer ze onder kerkelijk gezag kwamen? Het museum doorlopende viel me een portret op van een vrouw: het raakte me, alhoewel ik geen idee had waarom, het nergens aan kon vastknopen…

P1060280

Een tweede maal het hof verkennende, viel me op hoeveel zorg en spirit hier qua restauratie en onderhoud aanwezig was: ik voelde me ergens ‘thuis’ in deze vrouwenstad.

P1060359

Bij valavond werd de kerk geopend voor een misviering: net voor de meeste mensen toekwamen maakten we van de gelegenheid gebruik de prachtige Catharinakerk van binnenuit te aanschouwen. Zowel binnen als buiten vond ik ‘herkenning’: hier was ze weer, Maria! Na verder studiewerk naar de haar omringende symbolen, kon ik de moedergodinelementen (o.a. de maan) herkennen en tevens de vervormingen van haar oorspronkelijke beeltenis (het vertrappelen van de slang).

P1060297

P1060306

Bij de toegangspoort wierp ik het hof een laatste blik toe met de gedachte ‘ik wil ook hier terugkomen!’

© Debby Van Linden

*Meer hierover in het volgende blogstukje ‘Herstorisch Breda’.