Turnhout: langgerekte zorg …en overgave

Net bekomen van de indrukken van Herentals, fietsten wij het volgende begijnhof tegemoet: Turnhout. Even daarvoor was ik te weten gekomen dat er een begijnhofmuseum was… dit maakte mij heel nieuwsgierig. Ondertussen merkte ik bij mezelf de dag ‘de dag’ te kunnen laten, de dingen gewoon op mij te laten afkomen, de weg ‘de weg’ te laten zijn…

P1040359

De poort binnengaan, een nieuwe wereld tegemoet treden… abdrupt bleef ik staan: deze vorm van begijnhof had ik nog nooit gezien: twee parallel lopende huizenrijen in een langgerekte vorm! Hier was zorg aanwezig: duidelijke bordjes met de belangrijkste plaatsen en bezienswaardigheden van het hof, onderhouden groen, gerestaureerde huizen,..

P1040385

P1040561

Het eindeloos lijkende hof naar achteren doorwandelende liet ik de verschillende stukken op mij afkomen: de huizen en conventen, de pompplaatsen, de Lourdesgrot, de kerk, het ruisen van de wind door de bomen,… de rust en de stilte.

P1040569

Bij het zien van het Mariabeeld aan de Lourdesgrot bekroop mij weer dat ‘dubbele gevoel’: Maria, zo aanbeden en tegelijkertijd zo buigend, dat wrong vanbinnen. Tegelijkertijd gaf die plaats mij een enorme rust… ik kon mijn verwarring niet duiden, leek enkel nog meer vragen te krijgen.

P1040411

Aan de poort van de infirmerie viel mij het enorme aantal bedankplaatjes, gericht aan Maria, op. Ik realiseerde mij dat, alhoewel jezus de centrale figuur van het christelijk geloof vormt, veel mensen zich op de één of andere manier toch tot Maria wenden met hun vragen en wensen én hun dankbaarheid tevens uitdrukten in een gedenkplaatje. ‘Hoe komt dit toch?’ vroeg ik mij af. Op het pleintje van de infirmerie zette ik mij neer: de stilte boodt mij wederom voeding in de vorm van een pauze.

P1040413

In de namiddag stapten wij het museum binnen, waar een hartelijk onthaal volgde. In het hele gebouw kwam het begijnenleven aan bod met tekst, foto’s en gepast beeldmateriaal. Alles was precies gedocumenteerd en werd met veel zorg uitgestald. Ik genoot van de tocht door het museum, nam talrijke foto’s en nam enthousiast en nieuwsgierig elke ontdekking in elke kamer in me op.

P1040425

Na de eerste helft van het museum bezocht te hebben, namen wij een pauze in de binnentuin. Terwijl ik een aantal foto’s nam, werd ik overvallen door een diep gevoel van dankbaarheid terwijl mijn lens mijn compagnon zichtbaar maakte. Ik besefte wat een rijkdom het was om iemand die me steunde bij mij te hebben, niet alleen in mijn zoektocht (nu al tien begijnhoven lang), ook in deze rouwperiode over mijn grootmoeder.

P1040379

Na nog een laatste keer over het hof gewandeld te hebben, beende ik richting poort. Terwijl ik het Mariabeeld in de nis aan de achterkant van de poort waarnam, maakte ik een innerlijke ‘klik’. Krachtig rechtopstaand en met de diepblauwe sterrenhemel op de achtergrond, dat was voor mij ‘dé Maria’ die mij voeding gaf. En terwijl ik blij omhoog keek, besloot ik ‘een deal’ met haar aan te gaan… ik voelde me innerlijk zeggen: ‘Ok, toon me jouw verhaal en ik zal luisteren…’. Op dat moment liet ik mijn aangeleerde kennis over haar los en maakte met volle overgave ruimte voor een ander verhaal: voor HerStory.

P1040363

Advertisements

Herentals: tussen twee werelden

Een zonovergoten dag, een onbekend begijnhof en een open geest: met deze drie ‘ingrediënten’ fietsten wij richting Herentals. Welke (begijnen)wereld zou ik nu tgemoet treden? Eén ding had ik ondertussen geleerd: elke keer ik de ingangspoort doorging, wandelde ik een nieuwe wereld binnen, zowel innerlijk als uiterlijk.

P1040248

De lichtinval van de poort en de poort zelf hadden iets grotesks. Eénmaal binnen nam ik het hof in me op: de rechterkant en mijn vooraanzicht voelden authentiek aan, de linkerkant (ver weg door het tussenliggende groen) kwam mij gekunseld over.

P1040256

De paadjes aan de linkerkant volgende, liet ik de rest van het hof op me afkomen. Bij de Lourdesgrot, ter ere van een begijn opgericht*, hield ik even halt: op de één of andere manier vond ik hier intense, stille en kostbare zielsvoeding in het verwerkingsproces omtrent mijn grootmoeder(s). Ik besefte een veranderingsproces door te maken dat mij via de begijnhoven richting Maria leidde: waar ik haar vroeger links liet liggen, had ik nu door dat het verhaal dat me werd verteld over haar (én uiterst deemoedig én maagd én moeder) ergens niet klopte. Dat de feiten niet strookten met de werkelijkheid was me wel duidelijk, ik merkte echter dat dat ‘dit klopt niet’ meer ging richting ‘Maria, ik ken jouw verhaal, Her Story, niet’.

P1040273

Na een pauze tussen het groen, trok de begijnhofkerk mijn aandacht. Bij onze eerste verkenning door het hof, was de kerk gesloten. We waagden het er echter op nog eens te passeren… vanuit een zijdeurtje kwam een vrouw buiten om vervolgens weer binnen te gaan. Eén blik naar mijn compagnon was genoeg om mijn boodschap over te brengen: ik besloot mijn kans te wagen en volgde haar via het zijportier.

Binnengekomen aanschouwde ik een prachtig gerenoveerde kerk en twee vrouwen die aan het schoonmaken waren. Mijn ‘durf’ om binnen te gaan, leidde tot een fijne ontmoeting met de oudste van de vrouwen: Wiske. Deze had hier duidelijk haar rol: zij zorgde mee voor een net onderhouden kerk en een punctuele registratie van de kerkdiensten (huwelijken e.d.). Terwijl ik het interieur verder in me opnam (de muurschilderingen vond ik prachtig, net als het beeld van Catharina!), liet ze me ‘onder het tapijt’ piepen, de grafstenen van een aantal begijnen werden zichtbaar.

Ontmoeting met Wiske.

Ontmoeting met Wiske.

P1040301

P1040291

Dit begijnhof deed me tussen twee werelden staan: deze van ‘zorg voor’ en ‘eerbied naar de begijnenbeweging’ als ik de kerk, de poort en de meest rechtse huizen aanschouwde. De linkerkant, de ‘moderne’ wereld van de woningcomplexen, bleef voor mij een vreemde eend in de bijt…

P1040343

Volledig gevuld met nieuwe indrukken en ontdekkingen wandelde ik de poort, als afsluiter, nog een keer door…

*hierover in de volgende post meer

Sint-Amandsberg: grauw en groots

Na verankering van de afgelopen gebeurtenissen wachtte de ingangspoort van het groot begijnhof van Sint-Amandsberg op mij. Een zonovergoten dag en veel nieuwsgierigheid vergezelden mij…

Het begijnhof maakte een grauwe indruk op me, de grijsbruine bakstenen vertelden me weinig. Ik herkende de piëta in een klein kapelletje aan de poort. Straat na straat wandelde ik het begijnhof door, een bestendige, ankerende rust was voelbaar… de zon zinderde, ik genoot van de dingen die op mij afkwamen.

P1030936

‘Aha, schone jongen, jou heb in Mechelen leren kennen, daar ben je weer!’ glimlachte ik toen ik Michaël, vanuit zijn vensterkader, begroette. Ik had geen idee wat hij op mij queeste deed, doch kon de vraag laten zijn. Ik voelde dat hij er ‘gewoon was’.

Verder wandelende verbaasde ik me over de grootte van de conventshuizen en de pleinen. Het geheel was indrukwekkend, doch ik miste de intimiteit en mystieke sfeer…

In de tuin van het volgende convent werd ik even uit mijn evenwichtige rust gebracht: daar was ze weer, Maria! Het leek alsof ze mij op de hielen volgde en net wanneer ik dacht van haar af te zijn, weer kwam piepen! Ik zuchtte: ‘Wat wil je mij toch zeggen?’ Ik kon de vraag niet laten zijn, kon er geen antwoord op geven, niet vanuit mijn verstand en niet vanuit mijn gevoel…

P1030927

Een pauze nemende aan het Sint-Beggaplein keerde de rust terug: ik genoot van de koelte van de schaduw, de koeien in de wei, het ruisen van de wind door de bomen.

P1030945

Heel even kreeg ik voeling met de honderden begijnen die hier leefden, met de atmosfeer en de strikte organisatie die hier noodzakelijk moet geweest zijn. Ik merkte echter de authenticiteit van de oorspronkelijke beweging te missen, het revolutionaire, de diepgang, het sprankelende… en vooral wilde ik weten wat ze toch met Maria hadden dat mij zo aansprak en zich ergens, zo wist ik zeker, al was het in de diepste ondergrond, te vinden moest zijn!

Tijd voor reflectie… (2)

Op zoek naar een verjaardagskaartje in Carmelitana, trok een afbeelding van een vrouw mijn aandacht. Alvorens ik afrekende, vroeg ik de medewerkster wie deze figuur nu juist was. Na wat opzoekwerk vertelde ze me dat het een werk van Bradi Barth betrof en de vrouw op de foto Maria voorstelde.

mariaBradiBarth

Ik stond perplex: in de verste verte kon ik ‘sterke vrouwenfiguur’ niet overeenstemmen met Maria. Mijns inziens werd ze door de kerk schizofreen voorgesteld: langs de ene kant opgehemeld als uitverkoren moeder van een zoon (en geen dochter) en langs de andere kant afgebeeld als uiterst en steeds deemoedig, blank en breekbaar als porselein, bleek en bevroren, uitgewist als Vrouw. Ik miste pit, vuur, lef, emotie, intelligentie, vreugde, echtheid en authenticiteit…  kortom ‘kleur’. Mijn hoofd tolde: ik had puur gevoelsmatig deze afbeelding uitgekozen terwijl ik er mij absoluut niet mee kon identificeren! Luisterend naar ‘vanbinnen’, besloot ik het toch mee te nemen. De winkel verlatende dacht ik ‘Dit is te zot voor woorden.’

‘s Avonds hoorde ik het nummer ‘Let it be’ van de Beatles. Weer stond ik aan de grond genageld: ik ‘luisterde’ nu écht en het leek alsof ik nu pas de gezongen woorden ook hoorde ‘Mother Mary comes to me, speaking words of wisdom, let it be, let it be…’. ‘Verdorie, hier zijt ge weer!’ dacht ik, ‘Wat wilt ge mij toch zeggen?’ ‘Let it be’ en ‘zoek verder’ was het antwoord. Even later hing ik de tekst van het nummer en haar afbeelding bij op mijn prikbord, mij nog steeds afvragende tot wat dit zou leiden…