Belevingsruimte begijnhof Herentals (5)- Experience room at the beguinage of Herentals (5)

In de reeks ‘Begijnhofmusea in de kijker’ kwamen Kortrijk, Dendermonde, Turnhout en Diksmuide aan de beurt. Ook in Herentals heeft het begijnhof nu een belevingsruimte.

De infirmerie op het begijnhof van Herentals was ruime gesloten voor restauratie. Vorig jaar werd de afgewerkte en heringerichte benedenverdieping opengesteld voor publiek. Ook dit jaar, bij de start van het toeristisch seizoen, kan de infirmerie bezocht worden. Het museum heeft zich tot doel gesteld je letterlijk naar de periode van het einde van de negentiende eeuw, op bezoek bij de grootjuffrouw, te brengen.

Het museum toont de bezoeker de ontvangstkamer van de grootjuffrouw, een ziekenkamer, een keuken en een werkkamer van de begijnen. Onder deze kamers ligt nog een kelder.

P1090046

Ingerichte keuken.

De ontvangstruimte van de grootjuffrouw* straalt grandeur uit: hier werden gasten (familieleden van begijnen, geestelijken en afgevaardigden)  ontvangen en beleidsmatige kwesties besproken. In de aanpalende keuken werd alles voorzien om maaltijden te kunnen bereiden: huisraad, de ‘stoof’ en de oude pomp. Voorraden en kruidenbereidingen (o.a. het welgekende vlierbessensap) vonden een plaats in de kelder.

P1090043

Ingerichte ziekenkamer.

Aan de rechterkant van het museum bevindt zich een ingerichte ziekenkamer met erachter de werkkamer van de begijnen: een breimachine voor sokken, een spinnenwiel en een linnenpers. Deze ziekenkamer laat de typische bedden van deze tijdsperiode zien. Tevens is de ruimte gevuld met prachtige schilderijen uit het religieuze leven van de begijnen en Maria van Lille, begijnenvoorbeeld bij uitstek, prijkt aan de muur.

Bezoekersinformatie

Het museum opent haar deuren voor publiek op zondag 7 mei van 11u tot 16u alsook op zondagen 4 juni, 2 juli, 6 augustus en 3 september van 14u tot 17u.

Toekomstmuziek

De herinrichting van het museum is een eerste stap naar het bieden van een volledig ingericht huis als museum, de bovenverdieping zal op termijn een expositieruimte worden. Het project kadert in een totaalaanpak van de omgeving rond het begijnhof. Naar de toekomst toe komt er een begijnhofpark en zullen de resterende huizen aangepakt worden. Op digitaal gebied is momenteel een app over het begijnhof in de maak.

*Op moment van bezoek werden de laatste restauratiewerken uitgevoerd.

Tekst en foto’s copyright: Debby Van Linden

Bronnen:

Helsen, M. Terug naar de tijd van de begijntjes. Gazet van Antwerpen, dd. 23-24 april 2016, p. 38 – 39.

Met dank aan L. Certiaens voor de toelichtingen, Toerisme Herentals, J. Peeters (Stadsarchief Herentals) voor de informatie en A. Meulenbergs voor het artikel.

Advertisements

Eén jaar ‘Wijze vrouwen’-onderzoek: een terugblik -Looking back on one year of research on ‘Wise women’

(English: see below)

Op 7 maart 2015, zowat een jaar geleden, duwde ik, ondersteunt door het Kortrijkse begijnhof, een oproep tot sponsering voor een begijnenboek de wereld in. Het idee was ontstaan enkele maanden eerder, de voorbereidingen (o.a. inwerking in het archiefwezen) namen zes maanden in beslag. De crowdfunding lanceren betekende een risico nemen: zouden mensen willen steunen? Was Vlaanderen (en daarbuiten) klaar voor een boek vanuit vrouwelijk perspectief genaamd ‘Wijze vrouwen’?

 

Het antwoord werd snel duidelijk: ‘ja’. En zo geschiedde: ik dook in de wereld die het begijnse erfgoed rijk is, een ware ‘Reformatie’ in tijdsbesteding en ideeëngoed. Eén ding werd me snel duidelijk: deze vrouwen waren ‘van alle markten thuis’. Als projectleidster verdiepte ik me in deze ‘markten’: (politieke) geschiedenis, theologie, archiefwerk alsook opzoekmethoden, lezen, schrijven, onderzoekers bevragen en verslaggeving.

Ondertussen is er een jaar van hard werken voorbijgegaan, één derde van het begijn(hoof)se  parcours is achter de rug. Momenteel ligt de nadruk op verwerking en schrijven aan de laatst bezochte archieven van Vlaams-Brabant. Vanaf mei gaat het onderzoekswerk richting noorden.

Boek wijze vrouwen

Foto en ontwerp: W. Vandamme

Alhoewel archieven en bibliotheken een rijk arsenaal aan materiaal bieden, is me ondertussen duidelijk geworden dat ‘geschiedenis’ breder is dan dat: het is iets dat de begijnen elke dag ‘leefden’ en waar ze soms op gewiekste wijze gebruik van maakten. Ik vraag me af hoeveel, al dan niet religieuze zaken, ‘in de minne’ werden geregeld.

Een jaar geleden begon ik groen maar vastberaden aan dit begijnse avontuur, ondertussen komt het terrein me vertrouwder over. De (onderzoeks)weg doorheen het Vlaamse land  bewandelende, bracht me in contact met uiteenlopende situaties en een rijke variatie aan mensen. Ik maakte kennis met onbekende poorten, geboden kansen, ondersteunende woorden, maar ook jaloezie, vertrouwenskwesties en de nood aan juridische kennis. De passie is echter enkel maar gegroeid, de vrouwen blijven me verbazen. Onder de suikerzoete, 19e eeuws geromantiseerde laag van deze vrouwen ligt een zee van 800 jaar herstorisch erfgoed dat mij tot op vandaag blijft begeesteren.

(English)

At about one year ago, on March 7th 2015, and supported by the beguinage of Kortrijk I lanced a call to gather fundings for a book about the beguines. The idea was born a few months before that particular month. Preparations (e.g. learning how to do archive work) took a period of six months. Putting the crowdfunding out was taking a risk: would there be support for ‘Wise women’? Where people in Flanders (and abroad) ready for a book from a feminime perspective?

These questions were quickly answered: ‘yes’. And so it happened I dove into the world of the beguine heritage. Now I can call it a ‘Reformation’ on ideas and how to spend my time. One thing got clear to me: these women brought many fields together. This made me wanted to explore them: theology, archive work, research methods, interviewing other researchers,…

One year of hard work has past, one third of the road lays behind me. At this moment the focus is put on writing about the beguinages of the central part of Flanders. From May on the north side of Belguim will be visited.

medieval-woman-writing-detail

One thing is defenitely clear to me: although libraries and archives show a rich collection of information, the word ‘herstory’ are so much broader then that. The beguines lived every day their heritage. I truly believe many things were not written down.

One year ago I started this aventure with a determined heart and a searching spirit. Walking this road, I got to meet different people and situations. I got chances, supporting deeds and words, but also negativity. The beguines keep on surprising me, my passion grows. Underneath the in the 19th century romantised, sugary layer on the beguines there’s an ocean of 800 herstorical heritage that keeps me inspired.

© Debby Van Linden

Bezoekerscentrum begijnhof Diksmuide (4)-Visitors centre: the beguinage of Diksmuide (4)

(In English: see below)

Enkele maanden geleden verscheen een reeks over begijnenmusea. Ook in Diksmuide werd er geïnvesteerd om een modern bezoekerscentrum te lanceren. Hierbij laat ik het graag aan bod komen.

Het begijnhof van Diksmuide, specifiek de ‘overblijvende’ vleugel ten tijde van de Franse Revolutie, stond een drietal jaren in de steigers. Naast de gerestaureerde vleugel werd ook het voorhene portiertressenhuis opgeknapt. Boven de winkel met zelfgemaakte decoratieve geschenken door de bewonersgroep ‘De Lovie’, genaamd ‘Huis van juffrouw Sibylle’, werd een modern bezoekerscentrum aangelegd.

Bij binnenkomst in het begijnhof wordt een kort overzicht van de begijnengeschiedenis van Diksmuide aangeboden. Het Bezoekerscentrum aan de overkant van de ingangspoort verwelkomt geïnteresseerden.

p1080809

Bezoekers kunnen in het centrum via een tijdslijn de geschiedenis van het begijnhof volgen en enkele schilderijen en beelden van nabij bekijken.

p1080785

Het bezoekerscentrum toont een mooie investering in de begijnse geschiedenis met recent verkregen informatieve stukken – het begijnhof werd immers tot ruïne gebracht door de Eerste Wereldoorlog en verloor daardoor haar geschiedkundig materiaal. Met het nieuw ingerichte informatieparcours, zorg en overzicht uitstralende, wordt ook op het begijnhof van Diksmuide de begijnengeschiedenis in de belangstelling gezet.

Adres en openingsuren:

Begijnhofstraat 2 te 8600 Diksmuide

Open van woensdag t.e.m. zaterdag van 14u tot 17u30.

(In English)

A few months ago I published about beguine museums. In the west part of Flanders, specificially in Diksmuide, recently a small but modern beguine museum was installed.

The part of the beguinage, kept during the French Revolution, was renovated for three years. One house was transformed into a shop where decorations, made by residents of ‘De Lovie’*, are sold. On the second floor the Visitors Center is located.

Walking through the entrance of the beguinage, a short summary of the past of the beguinage is explained. The Visitors Center is located richt in front of those information panels.

p1080809

Represented in a time line, you gain information about the past of the beguines and their women city. Archive documents are presented and a few paintings can be viewed.

p1080785

This Visitors Center shows a recent, carefull and thoughfull investment in the past of the beguines with recent archive material – the beguinage was ruined during the First World War and lost a lot of documents. Providing this beguine museum is a new piece of beguine past, being put in the spotlight!

Location and opening times:

Begijnhofstraat 2, 8600 Diksmuide

Open from Wednesday till Saturday from 2 o’clock till 6’30.

*’De Lovie’ is a community of people with mental disabilities.

Met grote dank aan C.  Vandewalle voor de vriendelijke toelichtingen en informatie./ Thank you at C. Vandewalle for providing friendly services and information.

© Debby Van Linden

Terugblik op 2016 – Looking back on 2016

(In English: see below)

Een bezielend, begijns Nieuwjaar toegewenst!

Het voorbije jaar was er één van ‘inzet, lef en organiseren alom’, allemaal gedragen door de passie voor het begijnse erfgoed…

Januari en februari vormde maanden van plannen, afspreken, overleggen en opvolgen. Na inwerking in het archiefwezen in 2015, volgde de voorbereiding voor de crowdfunding in het kader van een boek met de titel ‘Wijze vrouwen’.

cropped-geef-de-begijnen-een-identiteit-01.jpg

Op 7 maart lanceerde de campagne  onder de titel ‘Geef de begijnen een identiteit!’. Een aantal intense weken van hard werken volgden. Het resultaat loonde: het beoogde onderzoeksbudget werd opgehaald. Steun kwam van een aantal begijnhoven, vanuit het persoonlijke netwerk en van mensen die het begijnenerfgoed genegen zijn. Samen maakten zij de start van het ‘Wijze vrouwen’-project mogelijk.

In april werd de campagne opgevolgd met het versturen van dankkaarten aan donateurs die deze optie verkozen en werd het onderzoek gestart. Tevens werden in deze maand en de daaropvolgende een aantal donateursbezoeken afgelegd. Het onderzoekswerk spitste zich vooreerst toe op de begijnhoven en hun markant vrouwen. Alle genomen stappen in het onderzoeks-en schrijfwerk werden en worden weergegeven via de ‘Wijze vrouwen’-website.

In de zomermaanden werd het uitdragen van het begijnenerfgoed verder gezet met een occasionele vertelwandeling.

_dsc0032

Begijnhovenqueeste zette het pr-werk voor het vrouwenerfgoed ook om in berichtgeving voor Erfgoeddag, Open Monumentendag en de winters verlichte begijnhoven, waarbij berichtgevingen via de facebookpagina niet werden vergeten.

Terugkijkend…

Wat begon als een ontdekking werd een interesse, vervolgens een engagement om wekelijks te schrijven onder blogvorm en, voor ik het wist, een passie die ik op verschillende manier uitdraag. Sinds de eerste blik op de dansende vrouwen van kunstenares Mariëtte Teugels te Mechelen en het binnenstappen van het begijnhof van Antwerpen in 2013 zijn bijna vier jaar verstreken. Inmiddels leer ik met rasse schreden bij over kerkgeschiedenis, mystiek, verwezenlijkingen door vrouwen,(politieke) geschiedenis, archivistiek en erfgoed. Naast hartelijke ondersteuning vanuit onverwachte hoeken, ontmoette ik ook zaken die, maatschappelijk gezien, weinig tot niet uitgesproken of opgeschreven worden: auteursrechtschending, het stelen van mijn ideeën, machtsspelletjes, afspraken niet nakomen en onbegrip. Doorheen deze soms intense leertijden, blijft één ding aanwezig: een grote verwondering naar een stuk geschiedenis dat zoveel velden, thema’s en ontdekkingen samenbrengt… en 800 jaar lang, doorheen periodes van groei, bloei, schade en wederbouw, door vrouwen uitgedragen. Verder kan ik rekenen op een aantal mensen die me door dik en dun steunen, een gewaardeerde rijkdom.

Wie het begijnenerfgoed bestudeert stuit op een paradox: hoe meer informatie je verzamelt, hoe meer ze door je handen glippen. Tot op de dag van vandaag is de oorsprong en het ontstaan van de beweging een raadsel waarover veel gespeculeerd wordt. De vrouwen lijken niet te traceren… of schieten onze methoden tekort? En zijn te wel te (be)grijpen?

(in English)

Wishing you a sparkling, beguine New Year!

Looking back on 2016…

The months of January and February were intense: after gaining basic archive knowlegde the year before, I organised and planned everything for the ‘Wise women’-crowdfunding.

cropped-geef-de-begijnen-een-identiteit-01.jpg

On March 7th the campaign, titeled ‘Give the beguines an identity!’ lanced. A few weeks of hard work, dedicated to fundraising, followed. By the end of March the goal was reached: support came from beguinages, from my personal network and from people who are also interested in the past of the beguines.

As April started, a thank you card for funders was made and send. I also visited a few funders. Meanwhile, all project steps were written down monthly on the website.

_dsc0032

During summer I was asked to provide a few guide tours on beguinages, another way of spreading knowledge on the beguines.

Writing on this blog continued by publishing about Heritage Day, Day of Open Monuments and winter time on beguinages. In between news was provided on the facebookpage.

Looking back…

What started as a discovery became an intrest, followed by an engagement to write every week. Almost four years have passed since visiting the statues of the dancing ladies at Mechelen, sculptured by Mariëtte Teugels, and my first steps on the beguinage of Antwerp. Now I learn about church history, mysticism, herstory, archive work and heritage. I met positive reactions and support, but also sexism and manipulation – talking or writing about the last topics are still taboo in our society. During those intense periodes of learning one thing stays: an astonishment for a piece of herstory bringing together so many fields, themes and discoveries over 800 years of existence. I can count on people who supported me throughout the year.

Stuyding the heritage of the beguines means meeting a paradox: the more information I gain, the more the women seems to slip through my hands. Up untill now the origin of the beguine movement is unknown and much speculation is done. ‘The women left too little traces.’ one says… or do we lack in methods? And maybe they are not here to grasp?

© Debby Van Linden

Een wens voor stille dagen – A wish for silent days

2016 was een jaar met tal van verrassingen en omwentelingen, in 2017 wordt in dezelfde begijnse spirit verder gewerkt. Deze wintertijd leent zich voor reflectie, bezinning, terugkijken, genieten en … uitkijken naar het nieuwe.

Hierbij wens ik u graag fijne feestdagen en een sprankelend 2017 toe!

8033724-heart-in-crystal-form-under-candle-light

2016 was a year with lots of surprises and changes, the same beguine spirit will be put forward in 2017. This winter time is made for reflection, looking back, integrating and … looking forward to new things.

Wishing you merry holidays and a blooming New Year!

Winterse gloed op begijnhoven – Glowing beguinages during winter time

(In English: see below)

Tijdens de winterse maand december laten enkele vrouwensteden zich van hun meest verlichte kant zien, u kan genieten van een wandeling met kaarsenpracht*. Bekijk de begijnhoven letterlijk ‘in een ander licht’….

fotomartinesoilee

foto door Martine Soille, met toestemming

Een overzicht van verlichte vrouwensteden volgens kalenderdatum:

  • Groot Begijnhof ‘Ten Hove’ Leuven:

‘Groot Begijnhof bij Kaarslicht’: op zaterdagavond 10 december van 18u tot 21u verlichten meer dan 5000 kaarsen het begijnhof. Het evenement wordt georganiseerd door de Leuvense groep ‘Mannen van ’70’ waarbij de opbrengst van verkochte kaarsen naar de ‘Make A Wish’- organisatie gaat.

fotoleuvenhofcaroliencoenen

Foto door Carolien Coenen – met toestemming.

  • Sint-Elisabethbegijnhof Kortrijk

Vanaf de tweede decemberweek, de hele maand blijvende,  verlicht een feeërieke kerstsfeer het begijnhof. Het O.C.M.W. zorgt in samenwerking met de Provinciale Tuinbouwschool voor een sprookjesachtige aankleding van dit stukje werelderfgoed.

  • Sint-Catharinabegijnhof Breda (Nederland)

Op zaterdagavond 17 december van 19u tot 22u wordt het begijnhof sfeervol verlicht.

begijnhof-in-kaarslicht

Foto door Ron AB- via Begijnhof Breda.

  • Sint-Catharinabegijnhof Turnhout

Kaarsjesverlichting op zaterdagavond 24 december van 17u30 tot 20u30. Het Begijnhofmuseum is tijdens deze uren tevens gratis te bezoeken.

*deze activiteiten zijn gratis, doch onderhevig aan het weerbericht. De verlichte hoven zijn tevens grotendeels het werk van vrijwilligers die letterlijk hun licht bijdragen: een pluim!

De gegeven informatie is gebaseerd op wat eigenaars van betrokken begijnhoven en/of organisaties doorgaven en met zorg geplaatst.

(English)

During the winter month of December a few women cities are lighted with candles*. Take a look on and walk through the beguinages….

fotomartinesoilee

picture by Martine Soille, with permission

Overview by date:

  • Large Beguinage ‘Ten Hove’ at Leuven:

‘Large Beguinage on Candle Light’: on Saturday December 10th  5 o’clock till 9 o’clock, more then 5000 lights will brighten this women city. All funds gathered on selling candles will go to the foundation ‘Make A Wish’.

fotoleuvenhofcaroliencoenen

Foto door Carolien Coenen – met toestemming.

  • Beguinage of Saint-Elisabeth at Kortrijk

From the second week of December, lasting the whole month, the beguinage will be put in Christmas lights. Organisation of all this is provided by O.C.M.W. and the Provinciale Tuinbouwschool.

  • Beguiange of Saint-Catherine at Breda (the Nederlands)

On Saturday 17th of  december from 6.30 till 10 9.30 the beguinage will be filled with lights.

begijnhof-in-kaarslicht

Picture by Ron AB – provided by the beguinage of Breda.

  • Beguinage Saint-Catherine at Turnhout

Candles on the beguinage on Saturday 24th of  december from 5 till 9 o’clock. The Museum of the Beguinage will be free to visit during the same hours.

*all activities are free, but depend on the weather. Most work providing lights is done by volunteers, they share their light to make this happen: thank you!

All provided information is based on contact with owners and organsitions and is placed with care.

© Debby Van Linden

Begijnse Open Monumentendag – Day of Open Monuments on beguines

(English: see below)

Op 10 en 11 september 2016 verwelkomen een aantal begijnhoven u met hun activiteiten.

omd_2016_campagnebeeld_a5_verticaal

Begijnhovenqueeste zet deze die de begijnen en hun geschiedenis rechtstreeks aangaan in de kijker. Alle vernoemde activiteiten worden gratis aangeboden.

Begijnhof Kortrijk:

Sedert enige jaren worden grondige restauratiewerken uitgevoerd op dit begijnhof. Het resultaat kan u bekijken: de huizen met nummers 37 tot en met 40, het huis van de grootjuffrouw en de ‘kijkwoning‘ (een woning die het begijnenleven van de laatste periode weergeeft) worden opengesteld. Met tekst en uitleg worden deze gebouwen toegelicht. Aansluitend is een bezoek aan de Sint-Annazaal een aanrader: de begijnengeschiedenis wordt hier in woord en beeld belicht.

Wanneer? Zaterdag 10 en zondag 11 september van 14u tot 18u.

Begijnhof-HR-21 - kopie

Gerestaureerde woningen op Joanna’s plein. Foto: OCMW Kortrijk.

Begijnhof Diest:

Dit begijnhof pakt uit met verschillende gidswandelingen en een activiteit voor kinderen ter kennismaking met de begijnse leefwereld.

  • Gidswandeling ‘Ode aan de twee laatste begijnen’: op pad met twee begijnen die hun leven uit de doeken doen. Wanneer?  Zaterdag 11 september om 10u, 12u en 16u.
  • Gidswandeling ‘Ontdek het begijnhof’: hier wordt de nadruk gevestigd op de architectuur van het hof.Wanneer? Zaterdag 11 september om 10u, 12u, 13u, 14u, 15u, 16u, 17u.
  • Rondleiding op maat voor kinderen tussen 6 en 12 jaar: ‘Ontdek de begijn’. Wanneer? Zaterdag 11 september om 14u.

883_001

Begijnhof Sint-Amandsberg:

Dit begijnhof zet dat weekend zowel de kerk als het Groothuis open en biedt rondleidingen aan.

12365956_1704305056466893_7647778381066311951_o

Kerkbezichtiging:

Wanneer? Zaterdag 10 en zondag 11 september van 10 tot 18u doorlopend: Neogotische kunstschatten en kerktextiel  worden onder de aandacht gebracht.

Bezichtiging Groothuis (o.a. Mattekeskamer) en/of rondleiding:

Wanneer? bezichtiging Groothuis op zaterdagvoormiddag 10 september om 11u (vertrekpunt: ingang kerk) en rondleiding met bezoek Groothuis op zondag 11 september om 11u, 13u30 en 15u30.

© Debby Van Linden

Deze informatie werd met zorg weergegeven na contact met de resp. diensten en personen, copyright op foto’s met toestemming . Met dank aan A. Peeters – Dienst Toerisme Diest, L. Soete – OCMW Kortrijk en C. Vanooteghem – begijnhof Sint-Amandsberg.

(English)

In Flanders, on the 10th and 11th of september 2016 a few beguinages organise activities.

omd_2016_campagnebeeld_a5_verticaal

Beguine news has collected those activities who directly put the past of the beguines and the beguines themselves in the spotlight. All activities are free.

Beguinage of Kortrijk:

Restaurations were done the past years on this beguinage. A big part of the results can be viewed now: the renovated houses numbers 37 till 40, the house of the mistress and the ‘beguine house‘ (decorated house from the last period of the beguines) are open. The beguines Experience Center is well woth a visit to complete this visit. Information is provided during your tour.

When? Saturday 10th and 11th of September from 2 o’clock till 6 o’clock.

Begijnhof-HR-21 - kopie

Gerestaureerde woningen op Joanna’s plein. Foto: OCMW Kortrijk.

Beguinage of Diest:

This beguinage provides guide tours and a playfull tour for children to introduce them to the world of the beguines.

  • Guide tour ‘Ode to the two last beguines’: you walk around with beguines who teel about their lives. When? Saturday the 11th of september at 10, 12 and 4 o’clock.
  • Guide tour ‘Discover the beguinage’: this tour puts your attention at the architecturam alements of the beguiange. When? Saturday 11th of September at 10, 12, 1, 2, 3, 4 and 5 o’clock.
  • Guide tour for children between 5 and 12 years old: ‘Discover the beguine’. When? Staurday 11th of September at 2 o’clock.

883_001

Beguinage of Sint-Amandsberg:

The church and the house of the Mistress will be open.

12365956_1704305056466893_7647778381066311951_o

Church:

When? Saturdag 10th and Sunday 11th of September from 10 till 6o’clock : art, decorations and textiles from the beguines are put in the spotlight.

Viewing the house of the Mistress and/or guide tour:

When? viewing the house of the Mistress on Saturday 10th of September (gathering at the entrance of the church) and guide tours on Sunday 11th at 11 o’clock, 1.30 and 3.30.

© Debby Van Linden

 All information was collected with care after contacting services and resources. Thank you to A. Peeters – Office of Tourism Diest, L. Soete – OCMW Kortrijk and C. Vanooteghem – beguinage of  Sint-Amandsberg.