Terugblik op een begijns 2019 – Looking back on a beguine 2019

(In English: see below)

Afgelopen jaar werd het uitdragen van het begijnse erfgoed verder gezet via onderzoek, de digitale media en een opname.

begijnPrenenbriefkaartcollectieJStormeSTORME_PBK_0487

Begijn op het Elizabethbegijnhof te Sint-Amandsberg. Copyright: Archief Gent, collectie J. Storme, STORME_PBK_487 (digitaal gebruik)

Allereerst werd het onderzoek voor het boek ‘Wijze vrouwen‘ voortgezet. De nadruk lag op een grondige literatuurstudie. De begijnse geschiedenis brengt vele velden samen die allen aandacht verdienen: kerkgeschiedenis, het religieuze en economische verleden, gendergeschiedenis, …

Op de facebookpagina ‘begijnennieuws‘ verscheen zowel nieuws ‘vers van de pers’ over begijnen en begijnhoven (restauraties, opgravingen, verschenen fictie,…)  als berichten over de acht eeuwen begijnengeschiedenis heen.

Voor het Canvas-programma ‘Meer vrouw op straat‘ van Sofie Lemaire en haar ploeg werden opnames gemaakt voor ‘s werelds laatste begijn, Marcella Pattyn. Hiervan werd de Kortrijkse Straatnamencommissie op de hoogte gesteld.

Ik kijk met u graag uit naar de realisatie van het programma en verwelkom begijnse verrassingen voor het nieuwe jaar 2020!

(In English)

During the past year 2019 the beguine heritage was represented in three ways: through further research for ‘Wise women’, throug digital media and a campaign to get more women on street names.

begijnPrenenbriefkaartcollectieJStormeSTORME_PBK_0487

Beguine on the beguinage of Saint-Elisabeth at Ghent (Sint-Amandsberg). Copyright: Archive of Ghent, collection J. Storme, STORME_PBK_487 (digital use)

Research for ‘Wise women’ continued. Main focus is to provide solid base of literature. The beguine herstory brings different fiels together: history of the church, gender, political history,…

Short fragments of beguine news were published on the facebook page ‘Community of beguine news‘ vers (restorations, archeological remains, fiction works,…).

After the Flemish television program ‘Meer vrouw op straat‘ lanced a request to get more women on street names, I applied with Marcella Pattyn, the worlds last beguine. Results will be shown during spring 2020.

Looking forward to all beguine surprises in this new year 2020!

© D. Van Linden

In memoriam: acht eeuwen begijnenerfgoed – In memoriam: eight centuries of beguine heritage

(In English: see below)

Zes jaar geleden, op 14 april 2013, overleed de laatste begijn, Marcella Pattyn. Zij knipte de draad door van acht eeuwen geleefd vrouwenerfgoed: vrouwen die een nieuwe levensstijl en een nieuw literair genre op de kaart zetten. De begijnen, de grootste en langstdurende beweging uit de Westerse geschiedenis, worden tot op vandaag gelabeld als ‘vaag’ en ‘onbestemd’, zo onrecht aandoende aan het erfgoed dat zij hebben neergezet.

begijnPrenenbriefkaartcollectieJStormeSTORME_PBK_0487

Begijn op het Elizabethbegijnhof te Sint-Amandsberg. Copyright: Archief Gent, collectie J. Storme, STORME_PBK_487 (digitaal gebruik)

Doorheen de geschiedschrijving zijn de begijnen bedolven onder lagen van betutteling, en versuikering, waarbij hun verhaal dan weer door de ene dan weer voor een ander doeleind werd toegeëigend. Deze lagen eraf schrapen en dat wat geschieden-is terug schenken aan zij die het geleefd hebben, …. de begijnen zelf, vanuit het principe ‘ere wie ere toekomt’, is wat zij rechtmatig verdienen.

(English)

Six years ago, on April 14th 2013, the world last beguine died. Marcella Pattyn cut the rope of eight centuries of beguine herstory: women who invented a new way of life and a new literacy. The beguines made the largest movement in Western herstory, yet their heritage is labeled as ‘unclear’, not honouring the legacy they left.

begijnPrenenbriefkaartcollectieJStormeSTORME_PBK_0487

Beguine on the beguinage of St.-Amandsberg (Gent). opyright: Archief Gent, collectie J. Storme, STORME_PBK_487 (digital use)

Through history the beguines were covered under layers of sugar and a greater attention on the impact of church sources instead of naming their strength. They got used for many purposes, their story taken from them. it’s time to scratch those layers away and to give their back to the only ones who own it,… the beguines themselves. 

Copyright: Debby Van Linden

‘Begijnen’ in 2018: een terugblik – Looking back on a beguine 2018

(English: see below)

Verder bouwen aan het boek ‘Wijze vrouwen’

Het afgelopen jaar 2018 stond volledig in het teken van het ‘Wijze vrouwen’-boek: archiefbezoeken werden afgewerkt waarna alle aandacht ging naar de start van ‘deel 1: achthonderd jaar begijnengeschiedenis’. Als kapstok werd een fasenmodel ontwikkelt, om zo de begijnengeschiedenis op een ‘verteerbare’ manier weer te geven. Donateurs werden halfjaarlijks van het vorderen van het project ‘Wijze vrouwen’ op de hoogte gehouden.

begijntje-2

Begijn kijkt uit het raam. Copyright: ‘Beeldenplukker’ – met toestemming.

De versuikering voorbij…

Sinds de actie voor ‘begijn’ op het Gentse straatnaambord van Marcella Van Hoecke in 2017, slingert een groeiend besef van de noodzaak tot het wegvegen van de ‘versuikering’ van de begijnen zich doorheen Vlaanderen. Een aantal begijnhoven droegen ‘begijnen’ reeds uit, anderen sprongen op de kar. Op het vaak onbedoelde, doch versuikerde gebruik van de naam ‘begijntje(s)’ werd door middel van een bericht vriendelijk, doch aandringend de vraag gesteld van de betuttelende schrijfwijze af te stappen. Besturen van begijnhoven, hieraan verbonden organisaties, archieven en specialisten ter zake, betrokkenen en iedereen die het begijnenerfgoed genegen is,… allen dragen we bij aan de boodschap ‘we zeggen ‘begijnen”. Hierbij een warme oproep de versuikering van de begijnen in Vlaanderen en Nederland te maken tot wat ze is, namelijk ‘voorbij’.

(English)

Working for ‘Wise women’

In 2018 all attention was foced on working for ‘Wise women’:  as archive visites ended, the beginning on part one ‘Eight hunderd years of beguine herstory’ took place. A moel, consisting of different stages of beguine herstory, was developed to offer the reader an overview of the many achievements of the beguines. Funders recieved every six monhs a report of the research progression.

begijntje-2

Beguine looking out of the window. Copyright: ‘Beeldenplukker’ – with permission.

Erasing the sugar coat on the beguines

Since the change of the street name of beguine Marcella Van Hoecke in 2017, a growing realisation of the need to erase the surgary layer on the beguines in Flanders and the Netherlands rose. A few beguinages already took a clear stand in this, others took the idea in. Mostly not mend to belittle, but still not giving them a worthy place, the name ‘little beguine’ pays no respect to the women. Those who still do this, got a friendly but steady message to change that. Specialists, boards of beguinages, archives and everybody who is someway involved or interested in beguines and beguinages… we all are able to lift our voice and pen, saying ‘beguines’. As 2019 has started, I kindly invite you to join this movement and to give the sugar coating on the beguines the place where it belongs,.. in the past. We say ‘beguines’ and speak it into existence.

© Debby Van Linden

 

Vrouwensteden in een bad van licht – Women cities bathing in light

(In English: see below)

Tijdens de kortste dagen van het jaar 2018 laten enkele begijnhoven een sfeervolle gloed over hun erfgoed hangen. Zowel in Leuven, Kortrijk als Turnhout kan je tijdens de decembermaand de vrouwensteden in een ander licht aanschouwen…

  • Universitair Woonerf Groot Begijnhof ‘Ten Hove’ Leuven

op 8 december van 17u tot 21u verlichten kaarsen het gehele begijnhof. De organisatoren, de Leuvense groep ‘Mannen van ’70’, verkopen kaarten ten voordele van de ‘Make a wish’-foundation ter vervulling van de wens van kinderen met een levensbedreigende ziekte.

 

fotoleuvenhofcaroliencoenen

foto door Carolien Coenen – met toestemming

  • Sint-Elisabethbegijnhof te Kortrijk

verlicht van 10 december tot 6 januari de vrouwenstad in Kerstsfeer, een realisatie vanuit de leerwerkplaats Kortrijk.

  • Sint-Catharinabegijnhof te Turnhout

Op 24 december van 17u30 tot 21u straalt het begijnhof één en al kaarsgloed uit, met dank aan vele vrijwillige handen. Het Begijnhofmuseum is die avond uitzonderlijk tot 21u open (gratis toegang).

 

(English)

During the shortest days of December a few beguinages will bathe in lights. The women cities of Leuven, Kortrijk and Turnhout provide an opportunity to see them in a different light…..

  • University Residency Large Beguinage ‘Ten Hove’ Leuven

from the 8th of December from 5 till 9 o’clock  the whole beguinage will bath in lights. This work is organised by ‘Mannen van ’70’, selling cards to fund ‘Make a wish’: on organisation who realises dreams from dying children.

 

fotoleuvenhofcaroliencoenen

picture by Carolien Coen – with permission

  • Beguinage Saint-Elisabeth at Kortrijk

from the 8th of December till the 6th of January the women city wil be decorated with Christmas lights, a realisation of a social learning project at Kortrijk.

  • Sint-Catharinabegijnhof te Turnhout

On the 24th of December from 5’30 till 9 o’clock the beguinage will glow in candles, a realisation by many voluntary hands. The Beguinage Museum will be open that evening till 9 o’clock – free entrance.

 

© Debby Van Linden

 

Restauraties begijnenerfgoed Gent – Restaurations beguine heritage Ghent

(In English: see below)

Het begijnse erfgoed bewaren betekent een ware uitdaging aangaan: zorg voor monumenten betekent blijvend restaureren. Hoe staan de zaken ervoor te Gent?

De restauratiewerken op de Gentse begijnhoven staan niet stil, zowel een aantal huizen van de voormalige Ter Hoye vrouwenstad als een huis aan de Begijnhofdries op het ‘oude’ Sint-Elisabethbegijnhof staan in de stijgers. Ook de begijnhofpoort van laatstgenoemd hof wordt momenteel aangepakt: een korte toelichting.

Achtergrond

Einde negentiende eeuw, een paar jaar nadat de begijnen hun nieuwe begijnhof te Sint-Amandsberg bewonen – dankzij het deskundig leiderschap van grootjuffrouw Julia Verhaeghe! – zet de stad Gent verdere stappen ter ontmanteling en afbraak van de voormalige vrouwenstad: enkele huizen en de groteske begijnhofpoort worden resoluut afgebroken. Dankzij inspanningen van ‘De Vrienden van Oud-Gent’ zal het poortgebouw in de jaren 1920 herrijzen aan de ringkant van het Bijlokemuseum. De stenen van het gebouw bestaan deels uit gerecupereerde en nieuwe materialen.

BijlokeSTAMpoortbegijnhof

De begijnhofpoort van het ‘oude’ Sint-Elisabethbegijnhof te Gent, rond 1920 aan de Bijloke-site. Foto copyright: De Zwarte Doos, Archief Gent, SCMS_FO_1022, met toestemming.

Restauratie

Momenteel staat het poortgebouw in de steigers ter herstelling van zowel de gevel, de daken en het schrijnwerk. Samen met het gebouw wordt ook de aangrenzende Armenpoort en de Baudelozaal aangepakt. De voorlopige planning geeft aan dat de werken tegen einde 2018 klaar zullen zijn.

P1030767

Begijnhofpoort ‘Sint-Elisabethbegijnhof Gent’ voor de restauratie, gelegen langs de ringkant van de Bijloke-site. Foto copyright: D. Van Linden.

Met vriendelijke dank voor passende informatie aan W. De Vuyst, Onderzoek en collectie, STA’M – Bijlokesite.

(In English)

Preserving the beguine heritage is a true challenge: care for monuments means processing ongoing restauration. How are things going in Ghent?  

Restauration works on the beguine heritage are done on three places: at houses at the women city of Ter Hoye, at a house on the beguinage of Saint-Elisabeth (placed at the central square called ‘Begijnhofdries’) and the former gate building is renovated. A short explanation on the last restauration works…

Background

By the end of the nineteenth century, a few years after the beguines moved to their new women city at Sint-Amandsberg – a realisation of clever negotiation by misstress Julia Verhaeghe!- , the city of Ghent continues to destroy parts of the beguinage: a few houses and the gate are removed. The political work from the group called ‘De Vrienden van Oud-Gent’ will gain results: around 1920 the gate building of the old beguinage was rebuild at the Museum on the former monastry called ‘De Bijloke’. The stones of the gate building are a combination of new and original materials.

BijlokeSTAMpoortbegijnhof

Gate building of the ‘old’ beguinage Saint-Elisabeth  (Ghent), around 1920 at the Bijloke-site. Foto copyright: De Zwarte Doos, Archief Gent, SCMS_FO_1022, with permission.

Restauration

Today restauration works on the gate building are in progress: the surface, the roof and all joinery will be inspected and refreshed. The adjacent buildings, e.g. the Room ‘Baudelo’, will be restaurated together with the central gate. By the end of 2018 all works should be finished.

P1030767

Gate building of the ‘old’ beguinage ‘Saint-Elisabeth’ at Gent’ before restauration, now located at the Bijloke-site. Foto copyright: D. Van Linden.

Thank you for providing kind information: W. De Vuyst, research and collection, STA’M – Bijlokesite.

© Debby Van Linden

 

 

5 jaar begijnenpassie – Five years of beguine inspiration

(In English: see below)

Vijf jaar geleden, op 18 mei 2013 precies, sloeg op het Antwerpse begijnhof de begijnse passie in… om zich diep te nestelen en te zorgen voor een reis vol ontdekkingen en inspiratie, overgaande in een eigen-zinnige inzet voor en het uitdragen van het begijnenerfgoed als deskundige.

De passie verdiepte zich, verbreedde mijn horizon, leidde tot vele nieuwe contacten en nieuwe wegen. Ik ben alvast benieuwd naar wat nog komen zal… maar eerst even vieren!

smulpaapje-5-jaar-taart-web2

(English)

Five years ago, on May 18th exactly, my passion for the beguines arose at the beguinage of Antwerp… she settled herself into the depts of my soul and took me on a journey full of discoveries and inspiration, resulting in carrying forward their heritage as an expert.

This passion developed, grew, expanded, leading to many contacts and new roads. I’m looking forward to what will come…  after a well deserved celebration!

 

In memoriam: acht eeuwen begijnse vrouwenkracht – In memoriam: eight centuries of beguine wisdom

(In English: see below)

Toen…

Exact vijf jaar gelden, op 14 april 2013, overleed de laatste begijn, Marcella Pattyn (1920-2013). Haar overlijden staat symbool voor het einde van een eigenzinnige, West-Europese beweging van revolutionaire vrouwen die een eigen levensstijl en een nieuw literair genre creëerden, schrijven over hun religieuze ervaringen in de volkstaal. Begijnen schepten een levensstaat gekenmerkt door vrijheid, spiritualiteit en solidariteit. De begijnenbeweging werd verschillend onthaald en gelabeld door mannen: van ophemeling over respect tot regelrechte vrouwenhaat en doodsvonnissen. De begijnen zelf hadden allerminst problemen met hun eigenwijze levensstaat en verkregen bescherming en steun van de wereldlijke en lokale religieuze macht. Acht eeuwen lang, doorheen alle geschiedkundige ups and downs, bleef hun vrouwenkracht bestaan. Marcella’s dood werd wereldnieuws: The Economist publiceerde een eerbetoon aan haar en deze unieke beweging en in de Poolse krant wPolityce werd ze geroemd. Als begijn legde zij een weg af langs twee vrouwensteden: eerst net geen twintig jaar in het Groot Begijnhof te Sint-Amandsberg om erna naar het Sint-Elisabethbegijnhof te Kortrijk te verhuizen. Marcella’s blindheid hield haar niet tegen om actief deel te nemen aan het begijnse leven: in de ziekenzorg, als muzikante en op het laatst als toeristische trekpleister haar zelfgemaakte begijnenpoppen verkopende. Haar laatste verblijfplaats werd het Sint-Jozefrusthuis, waar ze op 14 april 2013 overleed.

maecellaenaugusta60jaarbegijnvoorblogstuk14april2018

Marcella Pattyn speelt op haar accordion, ter ere van ’60 jaar begijn’ te Kortrijk (1974), haar muzikale kwaliteiten in de belangstelling plaatsende. Rechts van haar voorlaatste begijn van Kortrijk, Augusta Seurynck. Foto copyright: Stad Kortrijk – met toestemming.

Vandaag

Hun geschiedenis werd in 1998 even terug op de bovenste plank gelegd door de erkenning van 13 Vlaamse begijnhoven tot UNESCO-Werelderfgoed. De beeldvorming van de begijnen bleef tot recent zeer nauw, eenvormig, uitsluitend androcentrisch en vaak infantiserend en versuikerend. Archiefonderzoek en een kritische benadering van het androcentrisch denken, toont een wereld van gewiekste persoonlijkheden die hun eigen norm ontplooiden en hieraan vrijmoedig trouw bleven.

(In English)

The past…

Exactly five years ago, on April 14th, Marcella Pattyn (1920-2013), the last beguine passed away. Her death marks the end of eight centuries of beguine movement throug the West of Europe. These women created a revolutionary new way of life and are founders of a new literacy. Beguines created a life of freedom, spirituality and solidarity. The beguines were labeled in different ways by men: from showing respect to ascribing them heavenly features and also hating and murdering them. The beguines themselves had no problem with their lives and recieved support of persons with religieus and worldly powerful positions. Through it all, they existed for 800 years. Marcella’s death was world news: The Economist published a hommage and the Polish newspaper wPolityce honored her. Marcella became a beguine at the Large Beguinage of Sint-Amandsberg, moving 20 years later to the women city of Kortrijk. Her blindness didn’t keep het from living an active beguine life: she took care of ill people, played music and became a tourist attraction, selling her beguine puppets. Her last years she recieved care at Sint-Jozefnursery, dying there on Aril 14th 2013.

maecellaenaugusta60jaarbegijnvoorblogstuk14april2018

Marcella Pattyn, playing the accordion, showing het musical skills at ’60 years beguine’ (1974). At her right beguine Augusta Seurynck. Foto copyright: City of Kortrijk – with permission.

And now?

The past of the beguines has gotten attention in Flanders in 1998 when 13 beguinages were put on the list of UNESCO-World Heritage. The image of the beguines was, until very recently, narrowed by androcentric views and layers of sugar. Recent studies, based on archive material and a critical approach to the androcentric lens, shows a world of women who made their own norm and, above all, stayed loyal to their own voice.

© Debby Van Linden – Met dank aan Informatiebeheer stad Kortrijk voor bruikleen fotomateriaal.