Herdenkingsdag begijnen – ‘The day of the beguines’ – in memoriam

Een grootste geschiedenis

Exact acht jaar geleden kwam er een einde aan de grootste en unieke Europese geschiedenis van de begijnen met het overlijden van Marcella Pattyn, de laatste der begijnen. Op 14 april 2013 behoorde het achthonderjarige, begijnse verhaal tot het verleden. Marcella’s overlijden en het formele einde van de begijnen was wereldnieuws: ‘The Economist‘ gaf de begijnse geschiedenis en Marcella alle aandacht en kroonde haar tot eerste Vlaming die in dit gerenommeerde tijdschrift verscheen – alweer een unicum. Met recht zijn de begijnen en het einde van de begijnse geschiedenis een jaarlijkse herdenking waard. De Poolse krant wPolityce roemde Marcella Pattyn en in het Vlaamse (Knack, DeMorgen, Gazet van Antwerpen, VRT-nieuws, Het Belang van Limburg,…) en Nederlandse nieuws werd aan dit feit volop aandacht gegeven. Inmiddels heeft Marcella een eigen Wikipedia-pagina.

19620234
De tien laatste Bredase begijnen (20e eeuw). Foto uitsluitend voor educatief gebruik.
Foto: door L.P. le Grand, collectie Stadsarchief Breda, id.nr. 19670284.

Wie waren de begijnen?

Autonome vrouwen, over heel Europa verspreid, die zowel een levensstijl als single vrouw in verbinding met andere vrouwen neerzetten én de uitvindsters waren van de volkstaaltheologie – dat kenmerkt de begijnen. Deze revolutionaire vrouwen worden tot op de dag gestereotypeerd en versuikerd als naïeve vrouwen, een mechanisme dat hun prachtige geschiedenis ontkracht en wegstopt. Het volkstheologische werk van begijn Mechtild van Maagdenburg, het briljante ‘Spiegel der eenvoudige zielen’ van Marguerie Porète en het meesterschap van Hadewijch verdienen het om naar een grootser publiek bekend gemaakt te worden.

Mechthild of Magdeburg: The Flowing Light of the Godhead ...

Acht eeuwen?

Jawel, de begijnse geschiedenis vormt een aaneengesloten stuk van maar liefst achthonderd jaar. De begijnenbeweging startte op het einde van de 12e eeuw met vrouwen die bewust kozen voor een single leven, ten behoeve van elkaar en de maatschappij. Vrouwen vanop het gehele West-Europese continent leefden als begijn en verrichten op elke vlak (sociaal, economisch, cultureel, theologisch) waardevolle bijdragen: als ziekenverzorgsters, schrijfsters, textielwerksters, zakenvrouwen,… vervulden zij een prominente rol in hun stad of dorp.

En de begijnhoven dan?

Begijnhoven ontstonden onder de samenwerking van de religieuze en wereldlijke macht: om te pogen de begijnen onder controle te krijgen, riepen ze uit ‘dat deze vrouwen bescherming’ moesten krijgen’. Economische voordelen vormden een lokaas om begijnen op één woongebied samen te doen wonen, een proces dat midden dertiende eeuw zo goed als volbracht was. Begijnhoven, of restanten ervan, zijn terug te vinden in België, Nederland, Duitsland en Frankrijk. De Vlaamse begijnhoven zijn UNESCO-Werelderfgoed: 13 ervan kregen deze kroning. Deze ‘vrouwensteden’ benadrukken de uitzonderlijke waarde van dit erfgoed. In Vlaanderen is er helaas nog te weinig collectieve trots op deze uitzonderlijke symbolen van de begijnse geschiedenis.

En de toekomst?

De begijnse geschiedenis is het meer dan waard om jaarlijks te herdenken – laat ons beginnen deze traditie gewoon neer te zetten – een rechtmatige en eervolle herdenkingsdag is wat hen toekomt.

In English:

Exactly eight years ago the marvellous beguine herstory of eight hunderd years ended – Marcella Pattyn, the last beguine, died that day. The European story of unique women ended. The death of Marcella was all over the news: ‘The Economist‘ wrote about Marcella and the beguines, making her the first Flemish person to get attention in this magazine. The latter again a unique moment.

The beguines and the formal end of the herstory of the beguines are have every right to have a day of rememberance. The Polish newspaper wPolityce wrote respectfully about Marcella, in the Flemish (Knack, DeMorgen, Gazet van Antwerpen, VRT-nieuws, Het Belang van Limburg,…) and Dutch news this herstorical moment was a topic. Marcella now has her own Wikipedia-page.

The 10 last beguines of the beguinage of Breda (20th century). Picture only for educational purpose.
 Copyright: L.P. le Grand, collectie Stadsarchief Breda, id.nr. 19670284.

Who were the beguines?

Independent women, living througout West-Europe, who prioritised connection with like-minded women and the inventors of lay theology – that ‘s what the beguines characterises. As revolutionary women the beguines, untill today, are mouled into stereotypes that portraits them as naive figures. The stereotyping of the beguines hides their rich herstory and debuks the power the beguines had. The theological work of beguines Mechtils of Magdeburg, the briljant ‘Mirror of simple souls’ en het master writings of Hadewijch deserve more public disclosure.

Mechthild of Magdeburg: The Flowing Light of the Godhead ...

Eight centuries?

The beguines made herstory of 800 years. De beguine movement started at the end of the 12th century with women who chose to live a single life for the purpose of eachother and society. All over the west of Europe women lived as beguines and contributed on every level (social, politival, cultural, theological,…): as medical specialists, writers, business women, textile workers,… They fullfilled a prominent role in society.

And the beguinages?

The construction of beguinages were an idea of religious and administrative powers: their goal was to controle the beguines, sold as ‘those women need protection’. Economic advantages were used as a bait to group the women together. This proces wasfinalised around mid 13th century. Beguinages, or remnants of it, are found in Belguim, the Netherlands, Germany and France. The Flemish beguinages are World Heritage: 13 of them were recognised as UNESCO-heritage. The ‘women cities’ are symbols of exceptional value of heritage. In Flanders people are yet not pride enough to have the beguinages, collective boasting is missing.

And the future

The beguine deserves a celebration/rememberance day – let’s start this tradition and give the beguines a honorable day of remembrance.

© D. Van Linden

Terugkijken op een begijns 2020 – Looking back on 2020

Ondanks dat 2020 als ‘het coronajaar’ zal bekend staan, bleef het uitdragen van het begijnenerfgoed centraal staan.

Afgelopen jaar maakt de facebookpagina ‘begijnennieuws/community of beguine news’ zelf geschiedenis: reeds vijf jaren verbind deze online pagina alle geïnteresseerden in het begijnse erfgoed en geschiedenis, over landen heen. Het begijnenerfgoed kan rekenen op belangstelling van een internationaal publiek. Dit jaar kwam er opvallend veel berichtgeving over de (aankomende) restauraties en restauratiefasen van de Vlaamse begijnhoven.

De deelname aan de opnames voor het programma ‘Meer vrouw op straat’ toonde zich helaas niet in de afleveringen. Voor de daaropvolgende straatnamenacties in Aarschot en Kortrijk werden de begijnen Marcella Pattyn en Maria-Anna Jans voorgedragen – om erna een diplomatische ‘dank u’ te krijgen….

Begijnhof Kortrijk: Sint-Annazaal en beeld van M. Pattyn. Copyright: D. Van Linden
Begijnhof Kortrijk: Sint-Annazaal en beeld van M. Pattyn. Foto copyright: D. Van Linden

14 april, de herdenkingsdag van de begijnen met het overlijden van ‘s werelds laatste begijn Marcella Pattyn, werd in de kijker gezet. Enkele archieven en erfgoedinstanties maakten het artikel bekend via hun kanalen – een gebaar dat enkel op aanmoediging kan rekenen.

Het onderzoekswerk voor het ‘Wijze vrouwen’-boek werd voortgezet, via de facebookpagina ‘begijnennieuws’ bleef u op de hoogte van de vorderingen.

(in English)

This past year 2021 will be forever known as ‘the year of corona’. Although an obstacle for many situations, promoting the beguine heritage continued.

The facebook page ‘community of beguine news’ made hertory with five years of celebration – this page connects people from all over the world, interested in the beguine herstory and their heritage. In 2020 many posts were centered around restaurations (to come) on the Flemish beguinages.

The Flemish program ‘More women names on streetnames’ did not mention the beguines, although there was a filmed interview. The cities of Aarschot and Kortrijk asked for names of women who made herstory: the beguines Marcelle Pattyn and Anna-Maria Jans were put in front. Untill now we recieved only a few diplomatic words…

Beguine reading. Statue by artist Andrea De Rycke – http://www.andrea-beeld-en-doek.be/446195103 – Photo copyright: D. Van Linden.

On April 14th an article in rememberance of the death of the last beguine, Marcella Pattyn, was published. Archives and heritage organisations were asked to put the beguine heritage on this day in the spotlight which some actually did. We only can encourage this habit.

The research work for ‘Wise women’ continued, publishing updates on the facebookpage ‘community of beguine news’.

Let’s go for more beguine spirit in the new year 2021!

In memoriam: acht eeuwen begijnengeschiedenis – In memoriam: eight centuries of beguine herstory

(English: see below)

Op 14 april 2013 overleed Marcella Pattyn, laatste begijn ter wereld. Haar dood betekende het einde van acht eeuwen uniek erfgoed; de begijnenbeweging was één van de grootste bewegingen in de geschiedenis. In de meeste literatuur krijgen we een beeldvorming aangemeten die hen ofwel versuikerd tot naïeve vrouwen ofwel opgehemeld tot ‘supervrouwen’. Beide stereotypen beantwoorden geenszins aan menselijkheid, noch aan de realiteit van het begijnse leven en getuigen van zowel een snel, ongegrond oordeel als een armoedige kennis van hun geschiedenis.

19620234

De tien laatste Bredase begijnen (20e eeuw). Foto uitsluitend voor educatief gebruik. –  Foto: door L.P. le Grand, collectie Stadsarchief Breda, id.nr. 19670284.

De begijnen hebben een nieuwe levensstijl en een nieuw literair genre op hun naam staan: zonder hen zou de mystieke literatuur er anders hebben uitgezien. Zij pionierden door over hun spiritueel-religieuze theologie in de volkstaal neer te schrijven én te kiezen voor het single leven in verbinding met andere vrouwen. In 1998 kroonde UNESCO dertien Vlaamse begijnhoven tot Werelderfgoed.

mechtildboek

13e eeuwse begijn Mechtild van Maagdenburg pionieerde in de volkstaaltheologie met ‘Het vloeiende licht van de godheid’

De begijnenbeweging was een Europese vrouwenbeweging die acht eeuwen lang stand hield ondanks dubieuze kerkelijke boodschappen, een veranderende tijdsgeest en pandemieën zoals de pest en de cholera. De begijnen namen hun hele geschiedenis een actieve rol op als medisch personeel en voorzagen voedsel en hulp aan mensen met financieel beperkte middelen. ‘s Werelds laatste begijn, Marcella Pattyn, sloot de begijnse geschiedenis af met haar vurige wens tot en uitoefening van zorg voor chronisch zieke mensen. In haar laatste jaren op het Kortrijkse begijnhof fungeerde zij als toeristische trekpleister, een rol die ze gebruikte om zelfgemaakte poppen te verkopen ten voordele van ziekenondersteuning.

marcella

Marcella Pattyn (1920-2013)

Haar overlijden was wereldnieuws, reikte tot de media in onder meer Polen en Amerika én zette haar als eerste Vlaming neer in het gerenommeerde tijdschrift ‘The Economist’.

(In English)

On April 14th 2013 Marcella Pattyn, last beguine of the world, past away. Her death meant the end of eight centuries of singular heritage; the beguine movement was one of the largest movement in herstory. Literature about the beguines reduces them mostly to sugary, naïve women or glorifies them to ‘super women’. Those stereotypes have nothing in common with their humanity, nor with the daily reality of beguine life. Using those stereotypes show a quick judgement and poor knowledge about the beguine herstory.

19620234

The ten last beguines of Breda (20th century). Photo exclusively for educational purpose. –  Photo: by L.P. le Grand, collection City Arhives of  Breda, id.nr. 19670284.

The beguines invented a new life style and a new genre of literarture: our knowledge of mysticism would not be the same without them. Pioneering by writing about theology in  the vernacular and by choosing to live a single life in connection with similar women. In 1998 UNESCO labeled thirtheen Flemish beguinages World Heritage.

mechtildboek

13th century beguine  Mechtild  Magdenburg pioneered in vernacular theology by writing ‘The flowing light of the godhead’.

The beguine movement existed eight centuries through church messages, changing times and pandemics, e.g. cholera and the Black death. Through their herstory the beguines were actively involved in medical care, also providing food and aid for people with less financial resources. Marcell Pattyn, worlds last beguine, ended beguine herstory with this spirit of taking care: she specified her work to chronic ill people. During her last years as beguine on the beguinage of Kortrijk, Marcella sold puppets to gather financial support for ill people.

marcella

Marcella Pattyn (1920-2013)

Marcella’s passing made world news, even Polish media reported it. ‘The Economist’, one of the most renowed international magzaines honoured her with an article, making her the first Flemish person to get press attention in this British newspaper.

© D. Van Linden

Terugblik op een begijns 2019 – Looking back on a beguine 2019

(In English: see below)

Afgelopen jaar werd het uitdragen van het begijnse erfgoed verder gezet via onderzoek, de digitale media en een opname.

begijnPrenenbriefkaartcollectieJStormeSTORME_PBK_0487

Begijn op het Elizabethbegijnhof te Sint-Amandsberg. Copyright: Archief Gent, collectie J. Storme, STORME_PBK_487 (digitaal gebruik)

Allereerst werd het onderzoek voor het boek ‘Wijze vrouwen‘ voortgezet. De nadruk lag op een grondige literatuurstudie. De begijnse geschiedenis brengt vele velden samen die allen aandacht verdienen: kerkgeschiedenis, het religieuze en economische verleden, gendergeschiedenis, …

Op de facebookpagina ‘begijnennieuws‘ verscheen zowel nieuws ‘vers van de pers’ over begijnen en begijnhoven (restauraties, opgravingen, verschenen fictie,…)  als berichten over de acht eeuwen begijnengeschiedenis heen.

Voor het Canvas-programma ‘Meer vrouw op straat‘ van Sofie Lemaire en haar ploeg werden opnames gemaakt voor ‘s werelds laatste begijn, Marcella Pattyn. Hiervan werd de Kortrijkse Straatnamencommissie op de hoogte gesteld.

Ik kijk met u graag uit naar de realisatie van het programma en verwelkom begijnse verrassingen voor het nieuwe jaar 2020!

(In English)

During the past year 2019 the beguine heritage was represented in three ways: through further research for ‘Wise women’, throug digital media and a campaign to get more women on street names.

begijnPrenenbriefkaartcollectieJStormeSTORME_PBK_0487

Beguine on the beguinage of Saint-Elisabeth at Ghent (Sint-Amandsberg). Copyright: Archive of Ghent, collection J. Storme, STORME_PBK_487 (digital use)

Research for ‘Wise women’ continued. Main focus is to provide solid base of literature. The beguine herstory brings different fiels together: history of the church, gender, political history,…

Short fragments of beguine news were published on the facebook page ‘Community of beguine news‘ vers (restorations, archeological remains, fiction works,…).

After the Flemish television program ‘Meer vrouw op straat‘ lanced a request to get more women on street names, I applied with Marcella Pattyn, the worlds last beguine. Results will be shown during spring 2020.

Looking forward to all beguine surprises in this new year 2020!

© D. Van Linden

In memoriam: acht eeuwen begijnenerfgoed – In memoriam: eight centuries of beguine heritage

(In English: see below)

Zes jaar geleden, op 14 april 2013, overleed de laatste begijn, Marcella Pattyn. Zij knipte de draad door van acht eeuwen geleefd vrouwenerfgoed: vrouwen die een nieuwe levensstijl en een nieuw literair genre op de kaart zetten. De begijnen, de grootste en langstdurende beweging uit de Westerse geschiedenis, worden tot op vandaag gelabeld als ‘vaag’ en ‘onbestemd’, zo onrecht aandoende aan het erfgoed dat zij hebben neergezet.

begijnPrenenbriefkaartcollectieJStormeSTORME_PBK_0487

Begijn op het Elizabethbegijnhof te Sint-Amandsberg. Copyright: Archief Gent, collectie J. Storme, STORME_PBK_487 (digitaal gebruik)

Doorheen de geschiedschrijving zijn de begijnen bedolven onder lagen van betutteling, en versuikering, waarbij hun verhaal dan weer door de ene dan weer voor een ander doeleind werd toegeëigend. Deze lagen eraf schrapen en dat wat geschieden-is terug schenken aan zij die het geleefd hebben, …. de begijnen zelf, vanuit het principe ‘ere wie ere toekomt’, is wat zij rechtmatig verdienen.

(English)

Six years ago, on April 14th 2013, the world last beguine died. Marcella Pattyn cut the rope of eight centuries of beguine herstory: women who invented a new way of life and a new literacy. The beguines made the largest movement in Western herstory, yet their heritage is labeled as ‘unclear’, not honouring the legacy they left.

begijnPrenenbriefkaartcollectieJStormeSTORME_PBK_0487

Beguine on the beguinage of St.-Amandsberg (Gent). opyright: Archief Gent, collectie J. Storme, STORME_PBK_487 (digital use)

Through history the beguines were covered under layers of sugar and a greater attention on the impact of church sources instead of naming their strength. They got used for many purposes, their story taken from them. it’s time to scratch those layers away and to give their back to the only ones who own it,… the beguines themselves. 

Copyright: Debby Van Linden

‘Begijnen’ in 2018: een terugblik – Looking back on a beguine 2018

(English: see below)

Verder bouwen aan het boek ‘Wijze vrouwen’

Het afgelopen jaar 2018 stond volledig in het teken van het ‘Wijze vrouwen’-boek: archiefbezoeken werden afgewerkt waarna alle aandacht ging naar de start van ‘deel 1: achthonderd jaar begijnengeschiedenis’. Als kapstok werd een fasenmodel ontwikkelt, om zo de begijnengeschiedenis op een ‘verteerbare’ manier weer te geven. Donateurs werden halfjaarlijks van het vorderen van het project ‘Wijze vrouwen’ op de hoogte gehouden.

begijntje-2

Begijn kijkt uit het raam. Copyright: ‘Beeldenplukker’ – met toestemming.

De versuikering voorbij…

Sinds de actie voor ‘begijn’ op het Gentse straatnaambord van Marcella Van Hoecke in 2017, slingert een groeiend besef van de noodzaak tot het wegvegen van de ‘versuikering’ van de begijnen zich doorheen Vlaanderen. Een aantal begijnhoven droegen ‘begijnen’ reeds uit, anderen sprongen op de kar. Op het vaak onbedoelde, doch versuikerde gebruik van de naam ‘begijntje(s)’ werd door middel van een bericht vriendelijk, doch aandringend de vraag gesteld van de betuttelende schrijfwijze af te stappen. Besturen van begijnhoven, hieraan verbonden organisaties, archieven en specialisten ter zake, betrokkenen en iedereen die het begijnenerfgoed genegen is,… allen dragen we bij aan de boodschap ‘we zeggen ‘begijnen”. Hierbij een warme oproep de versuikering van de begijnen in Vlaanderen en Nederland te maken tot wat ze is, namelijk ‘voorbij’.

(English)

Working for ‘Wise women’

In 2018 all attention was foced on working for ‘Wise women’:  as archive visites ended, the beginning on part one ‘Eight hunderd years of beguine herstory’ took place. A moel, consisting of different stages of beguine herstory, was developed to offer the reader an overview of the many achievements of the beguines. Funders recieved every six monhs a report of the research progression.

begijntje-2

Beguine looking out of the window. Copyright: ‘Beeldenplukker’ – with permission.

Erasing the sugar coat on the beguines

Since the change of the street name of beguine Marcella Van Hoecke in 2017, a growing realisation of the need to erase the surgary layer on the beguines in Flanders and the Netherlands rose. A few beguinages already took a clear stand in this, others took the idea in. Mostly not mend to belittle, but still not giving them a worthy place, the name ‘little beguine’ pays no respect to the women. Those who still do this, got a friendly but steady message to change that. Specialists, boards of beguinages, archives and everybody who is someway involved or interested in beguines and beguinages… we all are able to lift our voice and pen, saying ‘beguines’. As 2019 has started, I kindly invite you to join this movement and to give the sugar coating on the beguines the place where it belongs,.. in the past. We say ‘beguines’ and speak it into existence.

© Debby Van Linden

 

Vrouwensteden in een bad van licht – Women cities bathing in light

(In English: see below)

Tijdens de kortste dagen van het jaar 2018 laten enkele begijnhoven een sfeervolle gloed over hun erfgoed hangen. Zowel in Leuven, Kortrijk als Turnhout kan je tijdens de decembermaand de vrouwensteden in een ander licht aanschouwen…

  • Universitair Woonerf Groot Begijnhof ‘Ten Hove’ Leuven

op 8 december van 17u tot 21u verlichten kaarsen het gehele begijnhof. De organisatoren, de Leuvense groep ‘Mannen van ’70’, verkopen kaarten ten voordele van de ‘Make a wish’-foundation ter vervulling van de wens van kinderen met een levensbedreigende ziekte.

 

fotoleuvenhofcaroliencoenen

foto door Carolien Coenen – met toestemming

  • Sint-Elisabethbegijnhof te Kortrijk

verlicht van 10 december tot 6 januari de vrouwenstad in Kerstsfeer, een realisatie vanuit de leerwerkplaats Kortrijk.

  • Sint-Catharinabegijnhof te Turnhout

Op 24 december van 17u30 tot 21u straalt het begijnhof één en al kaarsgloed uit, met dank aan vele vrijwillige handen. Het Begijnhofmuseum is die avond uitzonderlijk tot 21u open (gratis toegang).

 

(English)

During the shortest days of December a few beguinages will bathe in lights. The women cities of Leuven, Kortrijk and Turnhout provide an opportunity to see them in a different light…..

  • University Residency Large Beguinage ‘Ten Hove’ Leuven

from the 8th of December from 5 till 9 o’clock  the whole beguinage will bath in lights. This work is organised by ‘Mannen van ’70’, selling cards to fund ‘Make a wish’: on organisation who realises dreams from dying children.

 

fotoleuvenhofcaroliencoenen

picture by Carolien Coen – with permission

  • Beguinage Saint-Elisabeth at Kortrijk

from the 8th of December till the 6th of January the women city wil be decorated with Christmas lights, a realisation of a social learning project at Kortrijk.

  • Sint-Catharinabegijnhof te Turnhout

On the 24th of December from 5’30 till 9 o’clock the beguinage will glow in candles, a realisation by many voluntary hands. The Beguinage Museum will be open that evening till 9 o’clock – free entrance.

 

© Debby Van Linden

 

Restauraties begijnenerfgoed Gent – Restaurations beguine heritage Ghent

(In English: see below)

Het begijnse erfgoed bewaren betekent een ware uitdaging aangaan: zorg voor monumenten betekent blijvend restaureren. Hoe staan de zaken ervoor te Gent?

De restauratiewerken op de Gentse begijnhoven staan niet stil, zowel een aantal huizen van de voormalige Ter Hoye vrouwenstad als een huis aan de Begijnhofdries op het ‘oude’ Sint-Elisabethbegijnhof staan in de stijgers. Ook de begijnhofpoort van laatstgenoemd hof wordt momenteel aangepakt: een korte toelichting.

Achtergrond

Einde negentiende eeuw, een paar jaar nadat de begijnen hun nieuwe begijnhof te Sint-Amandsberg bewonen – dankzij het deskundig leiderschap van grootjuffrouw Julia Verhaeghe! – zet de stad Gent verdere stappen ter ontmanteling en afbraak van de voormalige vrouwenstad: enkele huizen en de groteske begijnhofpoort worden resoluut afgebroken. Dankzij inspanningen van ‘De Vrienden van Oud-Gent’ zal het poortgebouw in de jaren 1920 herrijzen aan de ringkant van het Bijlokemuseum. De stenen van het gebouw bestaan deels uit gerecupereerde en nieuwe materialen.

BijlokeSTAMpoortbegijnhof

De begijnhofpoort van het ‘oude’ Sint-Elisabethbegijnhof te Gent, rond 1920 aan de Bijloke-site. Foto copyright: De Zwarte Doos, Archief Gent, SCMS_FO_1022, met toestemming.

Restauratie

Momenteel staat het poortgebouw in de steigers ter herstelling van zowel de gevel, de daken en het schrijnwerk. Samen met het gebouw wordt ook de aangrenzende Armenpoort en de Baudelozaal aangepakt. De voorlopige planning geeft aan dat de werken tegen einde 2018 klaar zullen zijn.

P1030767

Begijnhofpoort ‘Sint-Elisabethbegijnhof Gent’ voor de restauratie, gelegen langs de ringkant van de Bijloke-site. Foto copyright: D. Van Linden.

Met vriendelijke dank voor passende informatie aan W. De Vuyst, Onderzoek en collectie, STA’M – Bijlokesite.

(In English)

Preserving the beguine heritage is a true challenge: care for monuments means processing ongoing restauration. How are things going in Ghent?  

Restauration works on the beguine heritage are done on three places: at houses at the women city of Ter Hoye, at a house on the beguinage of Saint-Elisabeth (placed at the central square called ‘Begijnhofdries’) and the former gate building is renovated. A short explanation on the last restauration works…

Background

By the end of the nineteenth century, a few years after the beguines moved to their new women city at Sint-Amandsberg – a realisation of clever negotiation by misstress Julia Verhaeghe!- , the city of Ghent continues to destroy parts of the beguinage: a few houses and the gate are removed. The political work from the group called ‘De Vrienden van Oud-Gent’ will gain results: around 1920 the gate building of the old beguinage was rebuild at the Museum on the former monastry called ‘De Bijloke’. The stones of the gate building are a combination of new and original materials.

BijlokeSTAMpoortbegijnhof

Gate building of the ‘old’ beguinage Saint-Elisabeth  (Ghent), around 1920 at the Bijloke-site. Foto copyright: De Zwarte Doos, Archief Gent, SCMS_FO_1022, with permission.

Restauration

Today restauration works on the gate building are in progress: the surface, the roof and all joinery will be inspected and refreshed. The adjacent buildings, e.g. the Room ‘Baudelo’, will be restaurated together with the central gate. By the end of 2018 all works should be finished.

P1030767

Gate building of the ‘old’ beguinage ‘Saint-Elisabeth’ at Gent’ before restauration, now located at the Bijloke-site. Foto copyright: D. Van Linden.

Thank you for providing kind information: W. De Vuyst, research and collection, STA’M – Bijlokesite.

© Debby Van Linden

 

 

5 jaar begijnenpassie – Five years of beguine inspiration

(In English: see below)

Vijf jaar geleden, op 18 mei 2013 precies, sloeg op het Antwerpse begijnhof de begijnse passie in… om zich diep te nestelen en te zorgen voor een reis vol ontdekkingen en inspiratie, overgaande in een eigen-zinnige inzet voor en het uitdragen van het begijnenerfgoed als deskundige.

De passie verdiepte zich, verbreedde mijn horizon, leidde tot vele nieuwe contacten en nieuwe wegen. Ik ben alvast benieuwd naar wat nog komen zal… maar eerst even vieren!

smulpaapje-5-jaar-taart-web2

(English)

Five years ago, on May 18th exactly, my passion for the beguines arose at the beguinage of Antwerp… she settled herself into the depts of my soul and took me on a journey full of discoveries and inspiration, resulting in carrying forward their heritage as an expert.

This passion developed, grew, expanded, leading to many contacts and new roads. I’m looking forward to what will come…  after a well deserved celebration!

 

In memoriam: acht eeuwen begijnse vrouwenkracht – In memoriam: eight centuries of beguine wisdom

(In English: see below)

Toen…

Exact vijf jaar gelden, op 14 april 2013, overleed de laatste begijn, Marcella Pattyn (1920-2013). Haar overlijden staat symbool voor het einde van een eigenzinnige, West-Europese beweging van revolutionaire vrouwen die een eigen levensstijl en een nieuw literair genre creëerden, schrijven over hun religieuze ervaringen in de volkstaal. Begijnen schepten een levensstaat gekenmerkt door vrijheid, spiritualiteit en solidariteit. De begijnenbeweging werd verschillend onthaald en gelabeld door mannen: van ophemeling over respect tot regelrechte vrouwenhaat en doodsvonnissen. De begijnen zelf hadden allerminst problemen met hun eigenwijze levensstaat en verkregen bescherming en steun van de wereldlijke en lokale religieuze macht. Acht eeuwen lang, doorheen alle geschiedkundige ups and downs, bleef hun vrouwenkracht bestaan. Marcella’s dood werd wereldnieuws: The Economist publiceerde een eerbetoon aan haar en deze unieke beweging en in de Poolse krant wPolityce werd ze geroemd. Als begijn legde zij een weg af langs twee vrouwensteden: eerst net geen twintig jaar in het Groot Begijnhof te Sint-Amandsberg om erna naar het Sint-Elisabethbegijnhof te Kortrijk te verhuizen. Marcella’s blindheid hield haar niet tegen om actief deel te nemen aan het begijnse leven: in de ziekenzorg, als muzikante en op het laatst als toeristische trekpleister haar zelfgemaakte begijnenpoppen verkopende. Haar laatste verblijfplaats werd het Sint-Jozefrusthuis, waar ze op 14 april 2013 overleed.

maecellaenaugusta60jaarbegijnvoorblogstuk14april2018

Marcella Pattyn speelt op haar accordion, ter ere van ’60 jaar begijn’ te Kortrijk (1974), haar muzikale kwaliteiten in de belangstelling plaatsende. Rechts van haar voorlaatste begijn van Kortrijk, Augusta Seurynck. Foto copyright: Stad Kortrijk – met toestemming.

Vandaag

Hun geschiedenis werd in 1998 even terug op de bovenste plank gelegd door de erkenning van 13 Vlaamse begijnhoven tot UNESCO-Werelderfgoed. De beeldvorming van de begijnen bleef tot recent zeer nauw, eenvormig, uitsluitend androcentrisch en vaak infantiserend en versuikerend. Archiefonderzoek en een kritische benadering van het androcentrisch denken, toont een wereld van gewiekste persoonlijkheden die hun eigen norm ontplooiden en hieraan vrijmoedig trouw bleven.

(In English)

The past…

Exactly five years ago, on April 14th, Marcella Pattyn (1920-2013), the last beguine passed away. Her death marks the end of eight centuries of beguine movement throug the West of Europe. These women created a revolutionary new way of life and are founders of a new literacy. Beguines created a life of freedom, spirituality and solidarity. The beguines were labeled in different ways by men: from showing respect to ascribing them heavenly features and also hating and murdering them. The beguines themselves had no problem with their lives and recieved support of persons with religieus and worldly powerful positions. Through it all, they existed for 800 years. Marcella’s death was world news: The Economist published a hommage and the Polish newspaper wPolityce honored her. Marcella became a beguine at the Large Beguinage of Sint-Amandsberg, moving 20 years later to the women city of Kortrijk. Her blindness didn’t keep het from living an active beguine life: she took care of ill people, played music and became a tourist attraction, selling her beguine puppets. Her last years she recieved care at Sint-Jozefnursery, dying there on Aril 14th 2013.

maecellaenaugusta60jaarbegijnvoorblogstuk14april2018

Marcella Pattyn, playing the accordion, showing het musical skills at ’60 years beguine’ (1974). At her right beguine Augusta Seurynck. Foto copyright: City of Kortrijk – with permission.

And now?

The past of the beguines has gotten attention in Flanders in 1998 when 13 beguinages were put on the list of UNESCO-World Heritage. The image of the beguines was, until very recently, narrowed by androcentric views and layers of sugar. Recent studies, based on archive material and a critical approach to the androcentric lens, shows a world of women who made their own norm and, above all, stayed loyal to their own voice.

© Debby Van Linden – Met dank aan Informatiebeheer stad Kortrijk voor bruikleen fotomateriaal.