In memoriam: acht eeuwen begijnse vrouwenkracht – In memoriam: eight centuries of beguine wisdom

(In English: see below)

Toen…

Exact vijf jaar gelden, op 14 april 2013, overleed de laatste begijn, Marcella Pattyn (1920-2013). Haar overlijden staat symbool voor het einde van een eigenzinnige, West-Europese beweging van revolutionaire vrouwen die een eigen levensstijl en een nieuw literair genre creëerden, schrijven over hun religieuze ervaringen in de volkstaal. Begijnen schepten een levensstaat gekenmerkt door vrijheid, spiritualiteit en solidariteit. De begijnenbeweging werd verschillend onthaald en gelabeld door mannen: van ophemeling over respect tot regelrechte vrouwenhaat en doodsvonnissen. De begijnen zelf hadden allerminst problemen met hun eigenwijze levensstaat en verkregen bescherming en steun van de wereldlijke en lokale religieuze macht. Acht eeuwen lang, doorheen alle geschiedkundige ups and downs, bleef hun vrouwenkracht bestaan. Marcella’s dood werd wereldnieuws: The Economist publiceerde een eerbetoon aan haar en deze unieke beweging en in de Poolse krant wPolityce werd ze geroemd. Als begijn legde zij een weg af langs twee vrouwensteden: eerst net geen twintig jaar in het Groot Begijnhof te Sint-Amandsberg om erna naar het Sint-Elisabethbegijnhof te Kortrijk te verhuizen. Marcella’s blindheid hield haar niet tegen om actief deel te nemen aan het begijnse leven: in de ziekenzorg, als muzikante en op het laatst als toeristische trekpleister haar zelfgemaakte begijnenpoppen verkopende. Haar laatste verblijfplaats werd het Sint-Jozefrusthuis, waar ze op 14 april 2013 overleed.

maecellaenaugusta60jaarbegijnvoorblogstuk14april2018

Marcella Pattyn speelt op haar accordion, ter ere van ’60 jaar begijn’ te Kortrijk (1974), haar muzikale kwaliteiten in de belangstelling plaatsende. Rechts van haar voorlaatste begijn van Kortrijk, Augusta Seurynck. Foto copyright: Stad Kortrijk – met toestemming.

Vandaag

Hun geschiedenis werd in 1998 even terug op de bovenste plank gelegd door de erkenning van 13 Vlaamse begijnhoven tot UNESCO-Werelderfgoed. De beeldvorming van de begijnen bleef tot recent zeer nauw, eenvormig, uitsluitend androcentrisch en vaak infantiserend en versuikerend. Archiefonderzoek en een kritische benadering van het androcentrisch denken, toont een wereld van gewiekste persoonlijkheden die hun eigen norm ontplooiden en hieraan vrijmoedig trouw bleven.

(In English)

The past…

Exactly five years ago, on April 14th, Marcella Pattyn (1920-2013), the last beguine passed away. Her death marks the end of eight centuries of beguine movement throug the West of Europe. These women created a revolutionary new way of life and are founders of a new literacy. Beguines created a life of freedom, spirituality and solidarity. The beguines were labeled in different ways by men: from showing respect to ascribing them heavenly features and also hating and murdering them. The beguines themselves had no problem with their lives and recieved support of persons with religieus and worldly powerful positions. Through it all, they existed for 800 years. Marcella’s death was world news: The Economist published a hommage and the Polish newspaper wPolityce honored her. Marcella became a beguine at the Large Beguinage of Sint-Amandsberg, moving 20 years later to the women city of Kortrijk. Her blindness didn’t keep het from living an active beguine life: she took care of ill people, played music and became a tourist attraction, selling her beguine puppets. Her last years she recieved care at Sint-Jozefnursery, dying there on Aril 14th 2013.

maecellaenaugusta60jaarbegijnvoorblogstuk14april2018

Marcella Pattyn, playing the accordion, showing het musical skills at ’60 years beguine’ (1974). At her right beguine Augusta Seurynck. Foto copyright: City of Kortrijk – with permission.

And now?

The past of the beguines has gotten attention in Flanders in 1998 when 13 beguinages were put on the list of UNESCO-World Heritage. The image of the beguines was, until very recently, narrowed by androcentric views and layers of sugar. Recent studies, based on archive material and a critical approach to the androcentric lens, shows a world of women who made their own norm and, above all, stayed loyal to their own voice.

© Debby Van Linden – Met dank aan Informatiebeheer stad Kortrijk voor bruikleen fotomateriaal.

 

Advertisements

Terugblik op 2017 – Looking back on 2017

(in English: see below)

Het afgelopen jaar 2017 stond in het teken van het verder uitdragen van  het begijnenerfgoed via onderzoek voor ‘Wijze vrouwen’, het geven van vertelwandelingen en lezingen en, daarbovenop, een begijnse protestactie.

Doorheen het Vlaamse land

Vanuit het Groot Begijnhof – universitair Woonerf KU Leuven werd in januari onderzoek naar de begijnhoven van Vlaams-Brabant aangepakt, waarbij de rijkdom van nabijgelegen archieven en universiteitsbibliotheken die deze stad rijk is, werd ontdekt. Na de verwerking van alle gegevens, bij het opduiken van de eerste lentebloeiers, spoorde het ‘Wijze vrouwen’-onderzoek richting gastvrije Kempen en Breda. Tijdens de zomerperiode pluisde ik de archieven van de Mechelse vrouwensteden en deze van het begijnhof van Antwerpen uit. Terwijl het jaar op haar laatste benen liep, treinde ik naar de Brusselse regio.

Erfgoed uitdragen

Verenigingen toonden interesse in het begijnenerfgoed: via een lezing en/of vertelwandeling vernamen zij meer over de revolutionaire vrouwen die acht eeuwen geschiedenis schreven.

zilverenpasserfebruariKrijk

Lezing met aansluitende rondleiding door het Belevingscentrum – begijnhof Kortrijk voor de damesgroep ‘de Zilveren Passer v.z.w.’ Copyright foto: D. Van Linden

Actie ondernemen

Tegen de betuttelende, geïnfantiseerde benoeming van begijnen in de tekst bij de straatnaam van begijn Marcella Van Hoecke ondernamen mevrouw Cécile Van Ooteghem, lid Raad van Bestuur van het Groot Begijnhof Sint-Amandsberg, en ikzelf actie. In tandem werkende én met vele steunende handtekeningen, bereikten we dat ‘begijntje’ ‘begijn’ geworden is op het straatnaambord.

fotoBArtbijGoethals

Links eerste initiatiefneemster mevrouw Cécile Van Ooteghem, rechts tweede initiatiefneemster Debby Van Linden, met in het midden het portret van de laatste grootjuffrouw Josepha Goethals (Mattekeskamer, Groot Begijnhof Sint-Amandsberg). Foto copyright: B. Stevens.

2017 was een bewogen jaar. Met hetzelfde enthousiasme, vanuit dezelfde ‘ongebonden verbonden’ – houding als vertrekpunt en met een warme appreciatie voor samenwerking en steun in een begijns kader worden de eerste stappen in 2018 gezet…

(in English)

The past year 2017 was dedicated to carrying forward the heritage of the beguines. The main task was the research for ‘Wise women’, occasionally and on request guide tours and readings providing. When the city of Ghent took a decision on the beguine past, there was protest and action taken to change the representation of them.

Crossing Flanders

Starting in January I did research on the beguinages of the Flemish part of Brabant. Staying at the Large Beguinage University Residency University of Leuven I lived closely to archives and libraries. By spring I visited the part of north-Flanders, crossing the border to study the beguinage of Breda. During summer the Belgian rails brought me to Mechelen and Antwerp. The last few weeks of 2017 I turned to the Brussels area.

Carrying forward their heritage

On request I provided guide tours or lectures for a local circle or assembly. They had the chance to know a lot more about the revolutionary women called ‘beguines’.

zilverenpasserfebruariKrijk

Lecture and guide tour through The Experience Center for the ladies group  ‘de Zilveren Passer v.z.w.’ – beguinage of Kortrijk. Copyright foto: D. Van Linden

Action needed

When the Council of Ghent dediced to use ‘little beguine’ on a new street name, action was taken by lady Cécile Van Ooteghem, member of the Board of the Large beguinage of Sint-Amandsberg, and myself. Supported by many signatures we reached our goal: ‘beguine’ will be put on the street name of Marcella Van Hoecke, last beguine of Ghent.

fotoBArtbijGoethals

On the left first representative lady Cécile Van Ooteghem, on the right second representative Debby Van Linden, in the middle a portrait of the last misstress Josepha Goethals (Mattekeskamer, Groot Begijnhof Sint-Amandsberg). Foto copyright: B. Stevens.

2017 was a year filled with a strong engagement for the beguine heritage. With the same spirit, ‘boundless and connected’ as key words in attitude and with appreciation for cooperation and helping hands, I reach out to 2018.

Copyright tekst/text: Debby Van Linden.

Begijnse Open Monumentendag – Day of Open Monuments on beguines

(English: see below)

Op 10 en 11 september 2016 verwelkomen een aantal begijnhoven u met hun activiteiten.

omd_2016_campagnebeeld_a5_verticaal

Begijnhovenqueeste zet deze die de begijnen en hun geschiedenis rechtstreeks aangaan in de kijker. Alle vernoemde activiteiten worden gratis aangeboden.

Begijnhof Kortrijk:

Sedert enige jaren worden grondige restauratiewerken uitgevoerd op dit begijnhof. Het resultaat kan u bekijken: de huizen met nummers 37 tot en met 40, het huis van de grootjuffrouw en de ‘kijkwoning‘ (een woning die het begijnenleven van de laatste periode weergeeft) worden opengesteld. Met tekst en uitleg worden deze gebouwen toegelicht. Aansluitend is een bezoek aan de Sint-Annazaal een aanrader: de begijnengeschiedenis wordt hier in woord en beeld belicht.

Wanneer? Zaterdag 10 en zondag 11 september van 14u tot 18u.

Begijnhof-HR-21 - kopie

Gerestaureerde woningen op Joanna’s plein. Foto: OCMW Kortrijk.

Begijnhof Diest:

Dit begijnhof pakt uit met verschillende gidswandelingen en een activiteit voor kinderen ter kennismaking met de begijnse leefwereld.

  • Gidswandeling ‘Ode aan de twee laatste begijnen’: op pad met twee begijnen die hun leven uit de doeken doen. Wanneer?  Zaterdag 11 september om 10u, 12u en 16u.
  • Gidswandeling ‘Ontdek het begijnhof’: hier wordt de nadruk gevestigd op de architectuur van het hof.Wanneer? Zaterdag 11 september om 10u, 12u, 13u, 14u, 15u, 16u, 17u.
  • Rondleiding op maat voor kinderen tussen 6 en 12 jaar: ‘Ontdek de begijn’. Wanneer? Zaterdag 11 september om 14u.

883_001

Begijnhof Sint-Amandsberg:

Dit begijnhof zet dat weekend zowel de kerk als het Groothuis open en biedt rondleidingen aan.

12365956_1704305056466893_7647778381066311951_o

Kerkbezichtiging:

Wanneer? Zaterdag 10 en zondag 11 september van 10 tot 18u doorlopend: Neogotische kunstschatten en kerktextiel  worden onder de aandacht gebracht.

Bezichtiging Groothuis (o.a. Mattekeskamer) en/of rondleiding:

Wanneer? bezichtiging Groothuis op zaterdagvoormiddag 10 september om 11u (vertrekpunt: ingang kerk) en rondleiding met bezoek Groothuis op zondag 11 september om 11u, 13u30 en 15u30.

© Debby Van Linden

Deze informatie werd met zorg weergegeven na contact met de resp. diensten en personen, copyright op foto’s met toestemming . Met dank aan A. Peeters – Dienst Toerisme Diest, L. Soete – OCMW Kortrijk en C. Vanooteghem – begijnhof Sint-Amandsberg.

(English)

In Flanders, on the 10th and 11th of september 2016 a few beguinages organise activities.

omd_2016_campagnebeeld_a5_verticaal

Beguine news has collected those activities who directly put the past of the beguines and the beguines themselves in the spotlight. All activities are free.

Beguinage of Kortrijk:

Restaurations were done the past years on this beguinage. A big part of the results can be viewed now: the renovated houses numbers 37 till 40, the house of the mistress and the ‘beguine house‘ (decorated house from the last period of the beguines) are open. The beguines Experience Center is well woth a visit to complete this visit. Information is provided during your tour.

When? Saturday 10th and 11th of September from 2 o’clock till 6 o’clock.

Begijnhof-HR-21 - kopie

Gerestaureerde woningen op Joanna’s plein. Foto: OCMW Kortrijk.

Beguinage of Diest:

This beguinage provides guide tours and a playfull tour for children to introduce them to the world of the beguines.

  • Guide tour ‘Ode to the two last beguines’: you walk around with beguines who teel about their lives. When? Saturday the 11th of september at 10, 12 and 4 o’clock.
  • Guide tour ‘Discover the beguinage’: this tour puts your attention at the architecturam alements of the beguiange. When? Saturday 11th of September at 10, 12, 1, 2, 3, 4 and 5 o’clock.
  • Guide tour for children between 5 and 12 years old: ‘Discover the beguine’. When? Staurday 11th of September at 2 o’clock.

883_001

Beguinage of Sint-Amandsberg:

The church and the house of the Mistress will be open.

12365956_1704305056466893_7647778381066311951_o

Church:

When? Saturdag 10th and Sunday 11th of September from 10 till 6o’clock : art, decorations and textiles from the beguines are put in the spotlight.

Viewing the house of the Mistress and/or guide tour:

When? viewing the house of the Mistress on Saturday 10th of September (gathering at the entrance of the church) and guide tours on Sunday 11th at 11 o’clock, 1.30 and 3.30.

© Debby Van Linden

 All information was collected with care after contacting services and resources. Thank you to A. Peeters – Office of Tourism Diest, L. Soete – OCMW Kortrijk and C. Vanooteghem – beguinage of  Sint-Amandsberg.

 

Begijnenmusea in de kijker (3): Begijnhofmuseum te Turnhout – Beguine Museum in the spotlight: beguine museum Turnhout

(In English: see below)

Na het Belevingscentrum op het begijnhof te Kortrijk en de begijnenhuizen op het Dendermondse hof sluiten we het drieluik ‘begijnenmusea in de kijker’ af in de Kempen met het Begijnhofmuseum* te Turnhout. Het leven van de begijnen op het Turnhoutse hof wordt vertelt doorheen een rondgeleide in de voormalige pastorie van Johannes Mermans, het Sint-Jansconvent.

Van vroeger tot nu: achtergrond en visie

Conservator Goris en pastoor Frickel startten in 1953 met het verzamelen van voorwerpen die ooit toebehoorden aan de Turnhoutse begijnen, alsook de begijnhofpastoors. De twee laatste begijnen van het hof en enkele leken hielde het museum open. Zes jaar later  namen de ‘Vrienden van het Begijnhof van Turnhout vzw’ de verantwoordelijkheid mee op zich om de collectie aan te vullen. Door restauraties in 1997 werd de beschikbare oppervlakte vergroot en kon een opgerichte werkgroep de visie en doelstelling van het museum neerzetten: zowel informatie over het begijnenwezen als het Turnhoutse hof moest op educatieve wijze aan bod komen.

Doorheen het begijnenleven

begijn 1

Bezoekers krijgen eerst een filmfragment te zien waarin in hoofdzaak de geschiedenis en activiteiten van de Turnhoutse begijnen aan bod komen. Een rondgang doorheen de verschillende kamers, met o.a. een kamer opgedragen aan de laatste begijn, toont ons bijvoorbeeld een begijnenkeuken, een kantklossende begijn en de benodigdheden vanuit de hostiebakkerij. Archiefdocumenten zoals oorkondes alsook portretten van de laatste begijnen en de pastoor zijn te bezichtigen naast de begijnenklederdracht en enkele kerkelijke stukken.

begijn 6

In het oog springend topstuk vormt de Processionale, een muziekarchief van de begijnen in boekvorm. De 17 handschriften en 56 drukken uit de zestiende tot twintigste eeuw, gevonden in 2000, werden bestudeerd door vzw Resonant.

Begijnhofmuseum_Turnhout_Processionale_Foto_Ludo_Verhoeven

Close-up van de Processionale.

Processionale

Via een crowdfundingsproject werd het benodigde budget opgehaald om het manuscript professioneel te digitaliseren, waarna het werd ingezongen door het Ensemble Psallentes. In het Begijnhofmuseum kunnen bezoekers het nu digitaal doorbladeren en beluisteren.

Praktische gegevens:

Begijnhof 56, 2300 Turnhout  www.begijnhofmuseum.be

Openingsuren: dinsdag t.e.m. zaterdag: van 14 tot 17 uur en op zondag van 11 tot 17 uur Gesloten: op maandag en van 24 december tot 2 januari.

Toegangsprijs is 5 euro – kortingstarief: 3 euro – jonger dan 18 jaar: gratis

Elke woensdag van juli en augustus is het Begijnhofmuseum gratis toegankelijk. Om 14 uur start een rondleiding die je ook door het Begijnhofmuseum voert. Kinderen kunnen in de zomervakantie op schattenjacht met Vlieg: met behulp van een zoektocht verkennen ze het museum.

*In 2017 wordt een traject opgestart om het huidige concept van het Begijnhofmuseum opnieuw te bekijken en aan te passen.

Met dank aan mevrouw K. De Voecht en mevrouw I. Rombout – TRAM 41

(English)

After the Experience Center at the beguinage of Kortrijk and the beguine houses on the beguinage of Dendermonde we close this month with the Beguinage Museum of Turnhout. The life of the beguines during the last period of their existence is told during a walk through the rooms of the old pastorage of vicar Johannes Mermans, the convent of Saint Jean.

From then till now: background and view

Curator Goris and vicar Frickel started in 1953 with collecting belongings from the beguines and the vicars. The two last beguines got assistance from volunteers to open the museum. Six years later the group ‘Friends of the Beguinage of Turnhout’ decided to enlarge the collection. In 1997 restaurations were done: the ground floor was doubled and a complete vision was formed. It became clear that there would be an exposistion of the past of the beguines of Turnhout and the beguine movement herself should be explained.

Through the beguine life

begijn 1

Visitors can watch a short movie about the past of the most important activities of the beguines of Turnhout. Then follows a walk through the chambers: there’s e.g. a room where the last beguine is honored, an example of a beguine kitchen, a beguine puppet who makes lace and materials from the bakery. Some archive document and portraits of the last beguines and the vicar, the clothing of a beguine and church items are also exposed.

begijn 6

Recently the museum installed a piece to be proud of: a book with 17 hand writings and 56 pieces, dating from the sixteenth till the twentieth century. This music book of the beguines, called ‘the book of Procession’, was studied by vzw Resonant.

Begijnhofmuseum_Turnhout_Processionale_Foto_Ludo_Verhoeven

Close-up of the ‘Book of Procession’.

Processionale

A crowdfunding was lanced to gather money to digitalise the manuscript. Next, it was sung by Ensemble Psallentes. Now visitors can see the book and listen to the beguine music while going through the pages on the screen.

Visiting information:

Address: Beguinage 56, 2300 Turnhout  www.begijnhofmuseum.be

Visiting hours: from Tuesday till Saturday, 2 o’clock till 5 o’clock, Sundays from 11 o’clock till 5 o’clock. Closed from the 24th of December till the second of January.

Tickets: adult 5 euro – discount: 3 euro – beneath the age of 18 jaar: free

Every Wednesday of Jul and August the Beguine Museum can be visitied for free. At 2 o’clock a guide tour starts at the entrance. For children there’s a tour available where they can follow a treasure hunt.

*In 2017 there will start a review of the museum.

Thank you K. De Voecht en I. Rombout – TRAM 41

© Debby Van Linden

Begijnenmusea in de kijker (2): begijnhofmuseum Dendermonde – Beguine museum in the spotlight: beguine chambers at the beguinage of Dendermonde

(English: see below)

Na het Belevingscentrum op het begijnhof van Kortrijk, maken we een sprong richting Oost-Vlaanderen: het begijnhof van Dendermonde. Het leven van de begijnen in de laatste periode van hun bestaan wordt over twee plaatsen op het hof verdeeld.

Van vroeger tot nu: achtergrond en visie

Op het Dendermondse hof werd, na het overlijden van de laatste begijn in 1975, beslist de herinnering aan de begijnen te bewaren. Twee huizen werden uitgekozen om een accuraat beeld van het dagelijks leven van de vrouwen in de 19e en 20e eeuw weer te geven: huizen nummers 11 en 25 werden in 1981 voor het publiek opengesteld. Daaropvolgend opende in de aanpalende infirmerie van het voormalige huis van de Grootjuffrouw het Museum voor Volkskunde: een deel hiervan betreft ook stukken die het begijnenwezen aangeven.

Op bezoek

In het huis met nummer 11 vinden we een reconstructie van het begijnenleven van de meest recente periode terug: de keuken, slaapkamer en voutekamer* tonen zich. Zo krijgen we een beeld van de taken en dagindeling van een begijn.

Begijnhofmuseum (1)

Begijnenhuis nummer 11.

Huis met nummer 25 was de voormalige woning van de laatste grootjuffrouw : hier zien we de kleine en grote ontvangstkamer. De grote kamer voorziet ruimte  om te kunnen tafelen met belangrijke gasten bij uitzonderlijke gelegenheden. De toonkasten stellen relevante begijnhoofse documenten centraal: o.a. de statuten van 1852 en renteboeken.

Begijnhofmuseum (3)

Grote ontvangstkamer.

De kleine kamer toont ons de bibliotheek- en archiefkast van de grootjuffrouw. Aanpalend treffen we nog een authentieke keuken in de oude infirmerie, nu het Museum voor Volkskunde.

Begijnhofmuseum (4)

Kleine ontvangstkamer.

Praktisch:

De begijnenhuizen en het Museum voor Volkskunde zijn vanaf april tot eind oktober te bezoeken van dinsdag tot zondag van 9u30 tot 18u.

*Voutekamer of ‘opkamer’: een verhoogde kamer die met een trapje te bereiken is. Eronder ligt meestal een kelder. Voutekamers kunnen bergplaats, slaapkamer of bijkamer als functie hebben.

Met dank aan mevrouw R. Stuer- Stedelijke musea Dendermonde

(English)

After a visit at the Experience Center at Kortrijk, we jump to the East side of Flanders: the beguinage of Dendermonde. The life of the beguines is shown here in two houses on the beguinage.

Fron the early days till now: background and vision

After the dead of the last beguine on the beguinage of Dendermonde in 1975, the decision to keep the beguines in memory was ready to be realized. Two houses were renovated and arranged to show the life of the women during the 19th and 20th century. House ‘number 11’ and ‘number 25’ opened their doors in 1983. Following this pattern the Museum of Folk was installed in the same year: this house was once the hospital of the beguinage and shows us ome pieces of the beguine life.

A vist 

A close view of house numer 11shows us a reconstruction of the beguine life: kitchen, sleeping room and storing place. This house gives us an example of the tasks and daily life of a beguine.

Begijnhofmuseum (1)

Beguine house number 11.

The big house at number 25 was once the house of the mistress and partly a hospital: here we enter a small and large meeting room. On some occasions important guests were invited to dinner with the leading lady of the beguinage. Relevant documents are shown through glass, e.g. the written statutes of 1852 and some accountancy books.

Begijnhofmuseum (3)

Large meeting room

In the small meeting room we can see the library of the mistress, here she kept all documents and books in a large closet. In the old hospital of the beguinage we find an authentic beguine kitchen, the rest of the house resides the Museum of Folk where the life of lay people in the 19th and 20th century is explained.

Begijnhofmuseum (4)

Visiting information:

Open from April till the end of October from Tuesday till Sunday  from 9.30 till 6 o’clock.

Thanks to R. Stuer- Stedelijke musea Dendermonde

© Debby Van Linden

Begijnenmusea in de kijker (1): belevingscentrum begijnhof Kortrijk – Beguine museum in the spotlight: the Experience Center at the beguinage of Kortrijk

(English: see below)

Een aantal begijnhoven stellen een verhaal over en een collectie van de begijnen in museumvorm centraal. Begijnhovenqueeste zet er deze maand een aantal in de kijker*: wat is er te ontdekken en bekijken op deze plaatsen? Hoe worden de begijnen en hun uniek erfgoed getoond? Deze maand belichten we deze locaties, beginnende met het Belevingscentrum op het Sint-Elisabeth begijnhof te Kortrijk.

Van vroeger tot nu: achtergrond en visie

Op het begijnhof was vroeger (1955-2008) reeds een museum aanwezig: in het huis  van de grootjuffrouw werden een aantal objecten tentoongesteld die een traditionele visie, zijnde de laatste periode van het hun bestaan, op de begijnen weerspiegelden. Het OCMW Kortrijk besloot in het kader van een grootschalig renovatieplan van het begijnhof** het museum over te hevelen naar de Sint-Annazaal, het voorhene bestuurscentrum van het hof en tevens de vroegere vergaderzaal van de begijnen. Resoluut werd gekozen voor een totaalaanpak: zowel de geschiedenis van het Kortrijkse hof als het begijnenwezen algemeen komt aan bod.

20

De ‘zij’kant van de begijnengeschiedenis: Johanna van Constantinopel, gravin van Vlaanderen, prijkt als steungeefster.

Zij, de vrouwen zélf, worden voorgesteld zoals hun geschiedenis schrijft: ‘onafhankelijk vrouwen die in een steeds nauwer keurslijf werden gezet’. In juli 2014 werd de Sint-Annazaal plechtig geopend.

Een bezoek meer dan waard

Het uitgangspunt voor dit museum, belevingscentrum genoemd, is duidelijk: begijnen waren revolutionaire, spirituele en sociaal geëngageerde vrouwen!

kortrijk3

Geschiedenis van de begijnenbeweging met aandacht voor o.a. Hadewijch en Porète.

Dit beeld wordt opgebouwd aan de hand van drie verhaallijnen: ‘vrouwen met een eigen spiritualiteit’, ‘vrouwen tegenover de kerkelijke en wereldlijke macht’ en ‘vrouwen creëren een stad in de stad’. Voor het Kortrijkse gedeelte worden drie grootjuffrouwen aangehaald die, elk in hun tijdsperiode, leidinggevenden om ‘u’ tegen te zeggen, waren.

kortrijk4

Plan van het begijnhof en touch screen om de geschiedenis eigenhandig te doorlopen.

Als blikvanger geldt de hedendaagse vertaling van ‘begijn’ in het beeld ontworpen door Lieve Blancquaert: zij maakte deze creatie als antwoord op de vraag naar een visualisatie van ‘sterke vrouw’ in de context van het begijnenwezen.

Blogstuk SAZ 2014 07 06 035

copyright foto: Wim Vandamme – met dank

Praktische info:

Het Belevingscentrum is open van dinsdag tot zondag van 10u tot 17u, toegang is gratis. Meer informatie omtrent het begijnhof tref je in het bezoekerscentrum/infopunt vlak voor de ingangspoort.

© Debby Van Linden

Met dank aan mevrouw L. Soete, deskundige informatie-en erfgoedbeheer OCMW Kortrijk

*Alle begijnhofmusea werden gecontacteerd i.v.m. deze artikelreeks, spijtig genoeg kwam er niet overal een respons en/of voldoende tekst- en publicatiemateriaal.

**Sinds 1984 loopt dit renovatieproject van het begijnhof. De planning geeft 2019 aan als laatste fase. 

A few beguinages have provide a beguine museum where the story of the women is told. This month, we choose to put those places in the spotlight*: what’s there to discover? What’s the view on the beguines as a movement? Which story is told about their unique and marvellous heritage? We’ll start with the Expercience Center on the beguinage of Saint-Elisabeth in Kortrijk.

From then till today: background and viewpoint

For at about fifty years (1955-2008) there was a beguine museum on the beguinage: the house of the headmistress showcased objects that reflected the traditional view on the beguines. The owners of the beguinage, OCMW Kortrijk, decided to make a fresh start: as part of a total renovation of the beguinage the musem would be located in the former meeting and governance room of the beguines. Decisively the new museum would show the past of the beguinage ànd the beguine movement overall.

20

Joan of Flanders, dutchess of Flanders, is shown as a supporter of the beguines and the beguinage.

They, the women themselves, are shown as their past tells us: ‘independent women who were more and more pressed in a tight bust.’

Worth a visit

The viewpoint for this museum, named Experience Center, is made clear: beguines were revolutional, spiritual and socially engaged women!

kortrijk3

The beguine movement with e.g. Hadewijch and Porète.

This viewpoint is connected to three headlines: ‘women with their own spirituality’, ‘women opposed to church and goverment power’ and ‘women create a city into a city’. The past of the beguinage of Kortrijk is told by three headmisstresses, each of them took taking determinate decisions for the beguinage as we know it now.

kortrijk4

Map of the beguinage and touch screen to walk our way through the past of the beguinage.

An eye-catching statue in the room is this composition by Lieve Blancquaert: she created this modern translation of ‘beguine’ as an answer to the question to compose an image of ‘strong women’ situated in the beguine movement.

Blogstuk SAZ 2014 07 06 035

copyright foto: Wim Vandamme – thank you for using

Visiting information:

The Experience Center is open from Tuesday till Sunday from 10 to 5, free entrance. Information about the beguinage is provided at the information point, located just before the entrance of the beguinage .

© Debby Van Linden

With special thanks to L. Soete, expert heritage governance OCMW Kortrijk

*All beguine museums were contacted to provide for this publication, unfortunately there was not always a response and/or enough material to make a publication. 

**The renovation of the beguinage started in 1984. By 2019 all works should be finshed.

Jawel, 100% ‘Wijze vrouwen! – Yes, 100% ‘Wise women’!

Het was spannend tot de laatste ogenblikken, maar…

de eindstreep is gehaald: 100%!

It was really thrilling until the last moment, but…

we achieved 100%!

Boek wijze vrouwen

Foto en vormgeving: W. Vandamme – met dank.

 Hartelijk dank voor uw geloof en vertrouwen in ‘Wijze vrouwen’!

From the heart: thank you for your faith and trust in ‘Wise women’!

Binnenkort meer over over de start van ‘Wijze vrouwen’…

Soon more about the start of ‘Wise women’…

© Debby Van Linden